المپیاد نجوم


لمپیاد نجوم: اینها چه نوع ابرهایی هستند؟ علت تشکیل آنها هنوز مشخص نیست، اما چنین ساختارهای جوی غیرعادی و وحشت‌آوری به نظر عذاب هواشناسی نیستند.

asperatus priesterابر آسپریتاس یا شوریده می تواند ظاهر حیرت‌آور و غیرعادی داشته باشد که آنچنان مطالعه نشده است. درحالیکه بیشتر ابرهای کم ارتفاع انتهای مسطحی دارند، این نوع ابر به نظر یک ساختار عمودی برجسته در زیرشان دارند. بنابراین گمان می رود که ابرهای شوریده به ابرهای عدسی شکل که در نزدیکی کوه‌‌ها یا ابرهای ماموتوس که با طوفان همراند یا شاید باد فوئن – نوعی باد نزولی خشک که در کوهستان می وزد – مربوط باشند. چنین بادی کمان کانتربری نامیده می شود که به سمت ساحل شرقی جزیرۀ جنوبی نیوزیلند می وزد. این عکس برجسته که در سال ۲۰۰۵ از بالای چشمه هانمر در کانتربری نیوزیلند گرفته شده جزئیات دقیقی را نشان می دهد زیرا نور خورشید ابرهای موج‌دار را از نمای جانبی نشان می دهد.

سایت علمی لمپیاد نجوم / منبع: apod

درباره : نجومی

زنبورعسل,اخبار علمی,خبرهای علمی,طبیعت و محیط زیست
درباره : نجومی

شرکت هوافضایی اسپیس ایکس در مراسمی که روز دوشنبه برگزار کرد، از تجهیزات آموزش فضانوردان خود، از جمله پانل‌های کنترل کپسول فضایی دراگون، رونمایی کرد.

 اسپیس ایکس، اولین فضانوردان خود را انتخاب کرده، تاریخ سفر فضانوردان هم مشخص شده و به‌نظر می‌رسد که این شرکت، تنها منتظر فرارسیدن زمان سفر به فضا است. گوین شاتول، رئیس شرکت اسپیس ایکس روز دوشنبه‌ی هفته‌ی جاری، میزبان چهار فضانورد ناسا بود که قرار است، طی برنامه حمل‌ونقل خدمه تجاری ناسا به‌همراه کپسول فضایی دراگون به فضا فرستاده شوند. در خلال این مراسم، این شرکت برای نخستین بار از تجهیزاتی که فضانوردان برای آموزش از آن استفاده خواهند کرد رونمایی کرد.

 این فضانوردان، طی ماه‌ها و سال‌های آینده به همراه اسپیس ایکس آموزش خواهند دید تا برای سفر به فضا آماده شوند. از آنجایی که کپسول فضایی دراگون متعلق به اسپیس ایکس است، این شرکت نیز آموزش‌های لازم برای استفاده از تجهیزات و فضاپیما را به فضانوردان آموزش خواهد داد. در بین تجهیزاتی که اسپیس ایکس از آنها رونمایی کرد، دو سخت‌افزار شبیه‌سازی قرار دارند که فضانوردان را با داخل کپسول فضایی آشنا می‌کنند.

اولین و مهمترین سخت‌افزار، کابین خلبان کپسول فضایی است که دارای رابط‌های لمسی و دکمه‌های فیزیکی است که فضانوردان است که در حین پرواز می‌توانند از ان برای برقراری ارتباط استفاده کنند. به‌سبک اسپیس ایکس، همه‌‌ی تجهیزات شیک و پرزرق و برق و در عین حال، سادگی خاصی‌ دارند که بی‌شباهت به پانل‌های خودروهای تسلا نیستند. در این پانل، تنها چند دکمه‌ی فیزیکی گنجانده شده و فضانوردان می‌توانند در شرایط اضطراری از آن استفاده کنند. به‌عنوان مثال، فضانوردان می‌توانند دکمه‌ای را برای خاموش کردن آتش فشار دهند.

اما در مقابل، همه‌ی تعاملات لازم از روی سه صفحه‌ی لمسی اتفاق می‌افتد که به دستکش‌های مخصوص فضانوردان پاسخ می‌دهد. هدف اصلی از طراحی این صفحه‌ی نمایش لمسی، ردیابی موقعیت پرواز است. فضانوردان در طول پرواز می‌توانند با برخی تنظیمات خاص، نماهای مختلفی از زمین را روی نمایشگر داشته باشند. این صفحه همچنین، موقعیت کپسول فضایی را در حین سفر نشان می‌دهد. علاوه بر این، فضانوردان می‌توانند با تغییر حالت نمایشگر، امکان کنترل دستی کپسول دراگون را داشته باشند.

کابین خلبان دراگونکابین خلبان کپسول فضایی. همان‌طور که می‌بینید، سه صفحه لمسی و برخی دکمه‌های فیزیکی نیز برای خدمه ماموریت در حین پرواز در دسترس خواهند بود

فضانوردان می‌توانند با یک تپ کردن ساده، موتورهای کپسول فضایی را روشن کنند. البته کنترل دستی تجهیزات لازم نیست؛ چرا که کپسول فضایی دارگون به‌صورت اتوماتیک برنامه‌ریزی شده که با ایستگاه فضایی بین‌المللی پهلو بگیرد. اما این گزینه برای موارد ضروری در صفحه‌ی لمسی گنجانده شده است.

با این حال، یک بخش کلیدی از رابط وجود دارد که نه یک دکمه‌ی فیزیکی و نه دستور لمسی محسوب می‌شود. در کنار این تجهیزات یک اهرم بزرگ در کابین خلبان وجود دارد که کنار آن عبارت ایجکت یا چیزی شبیه به همان صندلی‌پران به چشم‌ می‌خورد، منتهی با این تفاوت که به‌جای صندلی؛ خود کپسول فضایی کاملا از موشک جدا می‌شود..البته این گزینه، همان چیزی است که فضانوردان امیدوارند هرگز نیازی به آن نداشته باشند.

مهندسان اسپیس ایکس در شبیه‌ساز دراگون همه‌چیز را به‌دقت بازسازی کرده‌اند

اما اگر موشکی که کپسول فضایی را حمل می‌کند، دچار سانحه شود، فضانوردان می‌توانند این اهرم را بکشند، با کشیدن اهرم، موتورهای کپسول روشن می‌شوند و فضانوردان از خطر دور می‌شوند. کامپیوتر کابین خلبانی دراگون به‌نحوی طراحی شده که هر گونه مشکلی را که نیاز به فرار دارد، به‌سرعت شناسایی کند و فضانوردان بتوانند در صورت لزوم امکان فرار داشته باشند.

نمایی از داخل شبیه‌ساز کپسول فضایی دراگوننمایی از داخل شبیه‌ساز کپسول فضایی دراگون

به نظر می‌رسد که تمامی تجهیزات درون کپسول فضایی دراگون اتوماتیک هستند. اما اگر همه چیز در طول پرواز درست پیش برود، فضانوردان نیازی به مداخله ندارند. با این حال، پرواز فضایی نیازمند آمادگی برای هر شرایطی است. به همین جهت است که اسپیکس ایکس یک شبیه‌ساز از کپسول فضایی دراگون ساخته که اساسا کل کپسول را از صندلی‌ها تا پنجره بازسازی کرده است.

در داخل این شبیه‌ساز، فضانوردان برای انواع موقعیت‌های پرواز فضایی از یک پرواز عادی تا موقعیت‌های غیرقابل‌تصور آموزش می‌بینند درون شبیه‌ساز دراگون حتی نور خورشید هم بازسازی شده، در واقع یک لامپ پشتِ پنجره کپسول شبیه‌ساز تعبیه شده که نحوه‌ی تابش خورشید به دراگون را بازسازی می‌کند.

فضانوردان اسپیس ایکساز چپ به راست: گوین شاتول، رئیس اسپیس ایکس و فضانوردان ناسا، باب بهنکن، داگ هورلی، مایک هاپکینز و ویکتورگولور به همراه گارت ریسمن، مشاور ارشد پروازهای فضایی انسانی و بنجامین ریید، مدیر خدمه ماموریت اسپیس ایکس

با وجود کامل بودن پکیج آموزشی اسپیس ایکس، اما چیزی که شبیه‌ساز نمی‌تواند انجام دهد، بازسازی حس و حال بودن در موشک است. هنگامی که فضانوردان بر بالای فالکون ۹ اسپیس ایکس قرار می‌گیرند که کپسول فضایی دراگون را به فضا می‌برد، آنها نیروی شدید و تکان‌های مهیبی را تجربه می‌کنند. البته، اسپیس ایکس برای این چالش هم بی‌کار ننشسته است؛ برای شبیه‌سازی این تکان‌ها، فضانوردان به‌همراه شبیه‌ساز کپسول فضایی روی ورقه‌ای عظیم قرار می‌گیرند که همان تجربه‌ی تکان‌های ناشی از فشارِ پرتاب را بازسازی می‌کند.

تا زمانی که برای پرواز ایمن فضانوردان آماده نشویم، پرواز نمی‌کنیم

ناسا در سال ۲۰۱۵ چهار فضانورد را برای پرواز در اولین ماموریت برنامه خدمه تجاری خود انتخاب کرد. با این حال، هنوز این مسئله در میان است که فضانوردان با چه فضاپیمایی پرواز می‌کنند. دو شرکت بوئینگ و اسپیس ایکس، هنوز در حال ساخت کپسول‌های فضایی خود، به‌ترتیب، فضاپیمای استارلاینر (CST-100 Starliner) و کپسول فضایی دراگون هستند. ناسا دو سال قبل، قراردادی برای ساخت کپسول‌های فضایی جهت مسافرت‌های خدمه‌دار با این دو شرکت امضا کرد. ماه جاری بود که ناسا رسما فضانوردان هر فضاپیما را به‌همراه تاریخ‌های جدید پرواز اعلام کرد.

اولین کپسول فضایی اسپیس ایکس که به ایستگاه فضایی بین‌المللی رفت، در ساختمان اصلی شرکت به ‌نمایش گذاشته شدهاولین کپسول فضایی دراگون اسپیس ایکس که به ایستگاه فضایی بین‌المللی رفت، در ساختمان اصلی شرکت به ‌نمایش گذاشته شده است

فضانوردان اسپیس ایکس را سه فضانورد با سابقه و یک فضانورد تازه‌کار تشکیل می‌دهند. در اولین پرواز آزمایشی که فضانوردان باید برای دو هفته به ایستگاه فضایی بین‌المللی بروند، داگ هارلی و باب بهنکن، دو نفر از فضانوردان سابق شاتل فضایی ناسا، شرکت خواهند کرد.‌

پیش‌بینی تاریخ پرواز می‌تواند همچون یک دروغ از طرف ما باشد

این پرواز در اردیبهشت ماه سال ۹۸ خورشیدی انجام می‌گیرد و یک گام بسیار مهم برای اثبات آمادگی دراگون برای سفرهای منظم به ایستگاه فضایی است. پس از تایید نهایی فضانوردان، طی اولین پرواز عملیاتی، هر چهار فضانورد به ماموریت چهارماهه‌ای در ایستگاه فضایی بین‌المللی اعزام خواهد شد. در این ماموریت دو فضانورد دیگر، مایک هاپکینز (که سابقه پرواز با موشک روسی سایوز را دارد) و فضانورد جدید، ویکتور گولور (که برای اولین بار پرواز می‌کند) به‌ خدمه ماموریت اضافه می‌شوند.

گولور، روز دوشنبه در کنفرانس خبری که در ساختمان اصلی اسپیس ایکس برگزار شد، گفت:

این اولین بار است که پرواز می‌کنم و همه‌ی این مراحل را می‌گذرانم. بنابراین فقط فرصتی برای رفتن به ایستگاه فضایی و اینکه بخشی از خدمه ماموریت باشم، فرصتی بزرگ برای من است.

لباس فضانوردی اسپیس ایکس نمونه اولیه‌ای از لباس فضانوردی اسپیس ایکس که بسیار سبک به‌نظر می‌رسد

آموزش رسمی ماموریت قبلا شروع شده است. باب بهنکن و داگ هورلی که در سال ۲۰۱۵ برای اولین بار به‌عنوان بخشی از برنامه‌ی خدمه‌ی تجاری ناسا اعلام شدند، چند هفته‌ی گذشته را در ساختمان اصلی اسپیس ایکس گذرانده‌اند و احتمالا با نزدیک‌تر شدن به زمان پرواز، آموزش‌های فشرده‌تری را سپری خواهند کرد. هارلی گفت:

ما هفته‌هاست که مدت خاصی را اینجا (اسپیس ایکس) می‌گذرانیم.

فضانوردان همچنین دوره‌ای را در فلوریدا خواهند گذراند، جایی که از آنجا به فضا فرستاده می‌شوند. علاوه بر این، فضانوردان دوره‌ی کوتاهی را در مک گرگور، تگزاس خواهند گذراند. علاوه بر این، گولور و هاپکینز که قرار است برای دوره‌های خاصی به اسپیس ایکس بیایند، به‌دلیل اقامت طولانی در ایستگاه فضایی، هنوز باید با ناسا در هوستون آموزش ببینند.

مقاله‌های مرتبط:

گوین شاتول می‌گوید که هنوز نسبت به تعیین تاریخ‌های دقیق مطمئن نیست. او گفت که پیش‌بینی تاریخ پرواز می‌تواند همچون یک دروغ از طرف اسپیس ایکس باشد. شاتول می‌گوید، امیدوار است که در این خصوص دروغگو نشود. اما مهم‌تر از همه‌چیز، شاتول تضمین کرد که بالاترین اولویت برای آنها ایمنی است.   شاتول گفت:

 ما تا زمانی که برای پرواز ایمن فضانوردان آماده نشویم، پرواز نمی‌کنیم.

شاتول ادامه داد که بسیاری از مهندسان و دیگر متخصصان این ماموریت‌ها را به‌دقت زیر نظر دارند. او گفت:

دوست دارم بگویم که این ماموریت مانند هر ماموریت دیگری است، چون می‌خواهم هر موشک و هر کپسول قابل اعتماد باشد، اما باید بگویم که ۷ هزار جفت چشم اضافی به نحوه ساخت این سیستم، آزمایش آن و رابط‌هایش دوخته شده است!

درباره : نجومی

آغاز به کار رسمی تلسکوپ TESS بزرگترین شکارچی سیارات فراخورشیدی

بی‌شک یکی از جذاب‌ترین حوزه‌های حال حاضر لمپیاد نجوم، سیارات فراخورشیدی است. تلسکوپی چون کپلر، بیشترین نقش را در افزایش دانش بشر از این جهان‌های بیگانه داشته است. اکنون تلسکوپ TESS با آغاز کار رسمی خود جایگزینی قوی‌تر برای کپلر خواهد بود. TESS می‌تواند حامل خبرهای بسیار هیجان‌انگیزی از کشف دنیاهای جدید باشد.

چهار ماه پیش ناسا توسط موشک فالکون ۹ اسپیس ایکس، تلسکوپ TESS را به فضا پرتاب کرد. اما کمتر از یک ماه پیش بود که این تلسکوپ به نقطه مداری مناسب خود رسید. مداری بسیار بیضوی که بین زمین و ماه قرار گرفته است. اکنون تلسکوپ TESS یا (Transiting Exoplanet Survey Satellite) مشغول اسکن‌کردن ۸۵ درصد از آسمان است تا سیارات فراخورشیدی خاکی و زمین‌مانند را در سامانه‌های ستاره‌ای دوردست کشف کند. اما در مقیاس‌های آسمانی، این فواصل جزو فاصله‌های نزدیک به شمار می‌آیند. ستاره‌هایی که ده‌ها یا صدها سال نوری از زمین فاصله داشته و نورشان به طور متناوب کم و زیاد می‌شود.

تلسکوپ TESS برای دو سال آینده مشغول به کار خواهد بود و در این مدت بیش از ۲۰۰ هزار ستاره را بررسی خواهد کرد. اواین داده‌های این شکارچی سیارات، به زمین مخابره شده و پس از این هر چند مدت تصاویر و داده‌های ثبت‌شده به زمین ارسال می‌شود. هر ۱۳.۷ روز یک بار، تلسکوپ TESS در مدار خود گردش می‌کند و زمانی که کمتری فاصله را با زمین داد، بهترین موقع برای ارسال داده‌های آن محسوب می‌شود. فرآیند ارسال نیز حدود ۱۶ ساعت طول خواهد کشید.

تعداد سیارات موجود در کیهان، بیشتر از ستاره‌ها است و تنها محدودیت‌های ابزاری باعث شده که هنوز تعداد سیارات کشف‌شده از چند هزار عبور نکند. تلسکوپ TESS می‌تواند نقش مهمی در این زمینه ایفا کند و ده‌ها سیاره زمین‌مانند را در سال‌های آینده کشف کند.

تلسکوپ TESS قوی‌ترین ابزار جستجوی سیارات زمین‌مانند

از جهات بسیاری TESS را می‌توان ادامه‌دهنده راه تلسکوپ کپلر دانست. تلسکوپی که در سال ۲۰۰۹ به فضا پرتاب شد و به مدت سه سال به گوشه‌ای کوچک از آسمان چشم دوخته بود. کپلر می‌توانست کوچکترین تغییرات نوری در ستاره‌های این بخش را ثبت کند. تغییراتی که می‌توانست نشان‌دهنده گذر یک سیاره فراخورشیدی از برابر قرص ستاره‌ای خود باشد.

کپلر توانست تا بیش از ۴۰۰۰ سیاره را در همین ناحیه کوچک کشف کند. کشف این تعداد سیاره به دانشمندان این پیام را می‌رساند که در کهکشان راه شیری ما بیش از دو میلیارد سیاره می‌تواند وجود داشته باشد. یعنی به ازای هر ستاره حدود ده سیاره خواهیم داشت.

در میان یافته‌های کپلر، حدود ۵۰ سیاره خاکی زمین‌‌مانند نیز وجود دارد. این پروژه که با تغییر کاربری، هنوز هم با نام K2 در حال تلاش برای کشف سیارات فراخورشیدی است، به زودی با اتمام سوختش به کار خود پایان خواهد داد. اکنون با آغاز به کار TESS، دانشمندان حوزه سیارات فراخورشیدی بلافاصله با داده‌های این تلسکوپ روبرو خواهند بود. تلسکوپی که قدرتمندتر از کپلر، در مسیر کشف دنیاهای ناشناخته گام برمی‌دارد.

مقایسه محدوده رصد تلسکوپ کپلر و TESS

با وجود شباهت در روش کار کپلر و TESS، در شیوه نگاه این دو تلسکوپ به آسمان تفاوت زیادی وجود دارد. هر دوی آنها با خیره‌شدن به ستارگان، دنبال افت نوری متناوب در منحنی نوری هر ستاره هستند. اما نگاه کپلر مانند شلیک یک گلوله و نگاه TESS همانند منفجر شدن یک بمب کوچک است.

کپلر ناحیه کوچکی از آسمان را تا اعماق بسیاری جستجو می‌کرد. اما TESS هر ۲۷ روز ناحیه جدیدی از آسمان را رصد می‌کند. چهار دوربین نصب‌شده بر این تلسکوپ، بیش از ۲۰۰ هزار ستاره را مورد مطالعه قرار می‌ دهند. حدود ۳۳ درصد بیش از ستاره‌های رصدشده با کپلر، با مساحتی ۳۵۰ برابر مساحتی که کپلر به آن می‌نگریست. عمق نگاه TESS هم ۱۵ برابر کمتر از تلسکوپ کپلر است.

تلسکوپ TESS به طور متناوب بخش‌های مختلف آسمان را رصد می‌کند

یافتن کاندیدهای سیاره‌ای اولین گام از روند طولانی و پیچیده اعلام کشف یک سیاره است. پس از اعلام کاندیداتوری یک سیاره، باید مطمئن شد که این به ظاهر سیاره، واقعا سیاره است. چرا که عوامل دیگری چون منظومه‌های ستاره‌ای دوتایی می‌توانند طوری وانمود کنند که گذر یک سیاره اتفاق افتاده است.

اما پس از تایید یک سیاره، رصدهای بعدی آن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. از رصدهایی با تلسکوپ‌های زمینی گرفته برای محاسبه جرم و در نهایت چگالی سیاره، تا رصدی که با تلسکوپ جیمز وب می‌تواند انجام شود تا اطلاعاتی از ساختار جو سیاره مورد نظر به دست آید.

کشف حیات بیگانه توسط تلسکوپ TESS

کاتالوگ جدید تلسکوپ TESS از سیارات زمین‌مانند، اهداف زیادی را برای مطالعه بیشتر توسط تلسکوپ جیمز وب فراهم خواهد کرد. تلسکوپی که می‌تواند حتی نور بازتابی از جو سیارات فراخورشیدی را مطالعه کند تا از طریق آن به نشانه‌های غیرمستقیم از حیات بیگانه دست یابد.

مطالعه جو سیارات فراخورشیدی از زمین نیز ممکن خواهد بود. تلسکوپ GMT یا تلسکوپ غول‌پیکر ماژلان که یکی از دو تلسکوپ بسیار بزرگ در حال ساخت است، چنین قدرتی را در آینده نزدیک خواهد داشت.

با آغاز به کار GMT در سال ۲۰۲۳، دانشمندان در انتظار مشاهده جزییاتی چهار برابر دقیق‌تر از تلسکوپ جیمز وب خواهند بود. جزییاتی که از زمان کشف اولین سیاره فراخورشیدی در سال ۱۹۹۲ انتطارش را می‌کشیدند.

هر ستاره دارای طیف منحصر به فرد خود است. طیف ستاره به مجموعه‌ای از نورهای رسیده از آن در طول موج‌های مختلف نامیده می‌شود. عناصر سازنده ستاره طول موج‌های مختلفی را جذب و بازتابش می‌کنند و به این ترتیب حضور خود را در لایه‌های مختلف ستاره ابراز می‌کنند. حال اگر سیاره‌ای از جلوی این ستاره عبور کند، بخشی از نورهای ساطع‌شده از ستاره، از میان جو سیاره مورد نظر نیز عبور خواهند کرد. حال عناصر موجود در جو سیاره‌اند که فرصت ابراز وجود خواهند یافت. اگر قدرت تلسکوپ به حد کافی بالا باشد، (همانطور که در مورد GMT چنین است) می‌توان اثر انگشت عناصر شکل دهنده جو سیاره را در نور ستاره مشاهده کرد.

تصویری شبیه‌سازی‌شده از هفت آینه بزرگ نصب شده بر تلسکوپ غول‌پیکر GMT

به طور مثال اگر در جو سیاره‌ای ترکیبی از اکسیژن و متان وجود داشته باشد، همانطور که در جو زمین شاهد آن هستیم، شاهد نشانه‌ای از وجود حیات بر سطح آن سیاره هستیم.

تلسکوپ‌هایی چون GMT قادرند تا ترکیب سیستم‌های آب و هوایی موجود بر سطح دورترین سیارات فراخورشیدی را مشخص کنند. در فضا نیز اگر خوش‌شانس باشیم، روزی فرا خواهد رسید که فضاپیماهای سریع‌السیری را به سوی این سیارات بیگانه روانه کنیم. سیاراتی که شانس بیشتری برای شکل‌دادن به نوعی از حیات را دارا باشند، قطعا در اولویت خواهند بود.

درباره : نجومی

لمپیاد نجوم: اخترشناسان یک انفجار رادیویی سریع(FRB) قدرتمند و رازآلود دیگر شناسایی کردند که از یک منبع ناشناخته در فضا به زمین رسیده است. اگر فکر می کنید این کشف به اندازۀ کافی برایتان عجیب نیست، باید بدانید که این انفجار رادیویی سریع به طرز باورنکردنی در دامنه فرکانسی ۵۸۰ مگاهرتز قرار دارد؛ یعنی تقریبا ۲۰۰ مگاهرتز پایین‌تر از هر انفجار رادیویی سریع دیگری که قبلا شناسایی شده، بود. اگر نام «انفجارهای رادیویی سریع» یا «FRB» تابحال به گوشتان نخورده است، بدانید که این سیگنال‌ها یکی از رازآلودترین و شدیدترین رویدادها در جهان به شمار می روند.

Radio signal detector CHIMEبه گزارش لمپیاد نجوم، این انفجارها می توانند در عرض چند ثانیه، انرژی برابر با ۵۰۰ میلیون خورشید تولید کنند و احتمال می رود هر یک ثانیه یکبار این اتفاق در جهان بیفتد. مشکل اینجاست که ما هنوز از عامل ایجاد آنها اطلاعی نداریم. یکی از سیگنال‌هایی که کشف کرده‌ایم، به کرّات دریافت شده است. بر اساس این سیگنال، چند انفجار رادیویی سریع فقط از یک موقعیت ارسال می شوند. این عامل به ما اجازه داده تا تشخیص دهیم این سیگنال از کجایِ جهان به دستمان می رسد. فعلا به شما میگوییم که منبع آن، کهکشان ما نیست. هنوز به طور قطعی از عامل ایجاد آن خبری نداریم؛ شاید انواع مختلفی از انفجارهای رادیویی سریع وجود دارد که از منابع مختلف نشات می گیرند. حالا با این سیگنال، چالش دیگری در پیش داریم که باید مورد بررسی قرار دهیم.

بر اساس گزارشی در تلگرام اخترشناسان(The Astronomer’s Telegram) در ۲۵ جولای ۲۰۱۸، آرایه‌ای از تلسکوپ‌های رادیویی در بریتیش کلمبیای کانادا موفق به شناسایی این انفجار رادیویی سریع و بسیار عجیب شد. این انفجار رادیویی سریع با نام «FRB 180725A» شناخته می شود. جالب است این سیگنال شدید با فرکانس رادیوییِ خیلی پایین ۵۸۰ مگاهرتزی شناسایی شد. لذا اولین انفجار رادیویی سریع به شمار می رود که فرکانسی زیر ۷۰۰ مگاهرتز دارد. “تلگرام اخترشناسان” یک هیئت بولتن از مشاهداتی است که محققان معتبر و سرشناس منتشر می کنند. پس اگرچه اینها از جمله شناسایی‌های اصیل به شمار می روند، اما توجه به این نکته هم خالی از لطف نیست که هنوز تیم‌های تحقیقاتی مستقل به تایید یا رد منشا این سیگنال‌ها نپرداخته‌اند.

شاید گفتن چنین چیزی قدری احمقانه به نظر برسد، اما فراموش نکنیم که محققان در سال ۱۹۹۸ تصور کردند نوع جدیدی از سیگنال رادیویی را کشف کرده‌اند که از فضا سرچشمه می گیرد؛ در صورتی که ۱۷ سال بعد مشخص شد که آن سیگنال مرموز از یک اجاق مایکروویو در مرکز تحقیقاتی‌شان نشات می گیرد. ولی خب تاکنون، همه شواهد و قرائن بر جدید بودن این انفجار رادیویی سریع دلالت دارد. «پاتریک بویل» مدیر پروژه «آزمایش ترسیم شدت هیدروژن در کانادا» در بولتن تلگرام اخترشناسان نوشت: «این رویدادها هم در طول روز و هم در طول شب رخ می دهند و زمان رسیدن آنها با فعالیت‌های محلی شناخته شده یا سایر منابع شناخته شده در ارتباط نیست.»

ECE The short burst of radio waves detected by the state of the art mپس دانشمندان فکر می کنند این سیگنال‌های عجیب چه می توانند باشند؟ جدیدترین تحقیقات در زمینه انفجارهای رادیویی سریعی که به دفعات روی می دهند، نشان می دهد که منبع آنها یک ستاره نوترونی است، اما از جمله سایر فرضیه‌های دیگر در خصوص این رویدادها میتوان به سیاهچاله‌ها، تپ اخترهایی با ستاره‌های همدم و … اشاره کرد. البته این احتمال نیز می رود که بیش از یک توضیح برای این رویدادها وجود داشته باشد. البته این نکته غیرممکن نیست که انفجارهای رادیویی سریع به مثابه موتورهایی برای نیرودهی به فضاپیماهای عظیم بیگانه باشند. آنچه ما می دانیم این است که انفجارهای رادیویی سریع از مکان‌های بسیار دوری می آیند و شاید میلیاردها سال نوری با ما فاصله دارند. پس هر آن چیزی که آنها را به وجود می آورد، باید بسیار پرانرژی باشد.

صرف‌نظر از منبع انفجارهای رادیویی سریع، اگر عملکرد بهتری در شناسایی آنها داشته باشیم و به شکل بهتری منشاء آنها را درک کنیم، می توانند سرنخ‌هایی را در خصوص منشا کائنات و دوره اسرارآمیز بازیونش به ما بدهند؛ دوره‌ای که در آن، واسطه میان ستاره‌ای(عمدتا هیدروژن) در جهان اولیه دچار فرایند یونش شد. «آناستازیا فیالکوف» از مرکز اخترفیزیک هاروارد اسمیتسونیان خاطر نشان کرد: «انفجارهای رادیویی سریع مثل چراغ قوه‌های فوق‌العاده قدرتمند هستند که می توانند از این واسطه میان ستاره‌ای گذر کنند و از فواصل بسیار دور هم قابل مشاهده باشند. این عامل می تواند به ما اجازه دهد تا پیدایش جهان را به شیوه جدید مورد بررسی و مطالعه قرار دهیم.»

دانشمندان با بهره‌گیری از ابزارهای قدرتمند و تازه‌ای که به آنها کمک می کند انفجارهای رادیویی سریع بیشتری را شناسایی کنند، ابراز امیدواری کردند که طولی نخواهد کشید منشاء آن رویدادهای پرانرژی و انفجاری را پیدا کنیم. علاوه بر این، دانشمندان امیدوارند بزودی عامل ایجاد انفجارهای رادیویی سریع را هم بفهمند. ما علاقمندان هم باید تا آن زمان صبر کنیم.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: sciencealert.com

درباره : نجومی

جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی
بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

درباره : نجومی

طبق یافته‌های پژوهشگرانی که با قدرتمندترین تلسکوپ‌های جهان کار می‌کنند، به نظر می‌رسد واحدهای سازنده زمین از ذرات کاملا طبیعی ساخته شده باشند.

دانشمندان ترکیبات ۱۸ سامانه‌ی سیاره‌ای مختلف تا فاصله‌ی ۴۵۶ سال نوری از زمین را اندازه‌گیری کرده و آن را با زمین مقایسه کردند. نتایج بررسی‌های آن‌ها نشان داده‌است که بسیاری از عناصر در نسبت‌هایی مشابه آن چه در زمین یافت می‌شود، در دیگر سیارات هم وجود دارند. این مورد، یکی از بزرگ‌ترین آزمایشات اندازه‌گیری ترکیبات کلی مواد در دیگر سامانه‌های سیاره‌ای است و به دانشمندان امکان می‌دهد تا نتیجه‌گیری‌های جامع‌تری در مورد چگونگی تشکیل آن‌ها و یافتن اجسام شبه زمین در جاهای دیگر بگیرند.

صفحه غبار

ترسیم هنری از ستاره‌ی کوتوله سفید (در سمت راست) همراه با صفحه‌ی غباری و اجرام سیاره‌ای اطراف

سی ژو پژوهشگر رصدخانه‌ی جمنای در هاوایی می‌گوید:

اکثر بلوک‌های سازنده‌ای که ما در دیگر سامانه‌های سیاره‌ای مشاهده کرده‌ایم، دارای ترکیب مشابهی با آن چه در زمین وجود دارد، هستند.

نخستین سیاره‌ای که اطراف دیگر ستاره‌ها می‌چرخید در سال ۱۹۹۲ کشف شد. از آن زمان دانشمندان در تلاش برای کشف این موضوع بوده‌اند که آیا برخی از این ستاره‌ها و سیاره‌ها مشابه اجرام آسمانی موجود در منظومه‌ی خودمان هستند یا نه.

سی ژو می‌گوید:

بررسی مستقیم این اجرام دور به صورت مستقیم دشوار است. به علت فاصله عظیم موجود، ستاره‌های نزدیک آن‌ها هر سیگنال الکترومغناطیسی همچون امواج نوری یا رادیویی را در خود غرق می‌کنند به طوری که اثر آن معلوم نمی‌شود، بنابراین لازم است ما از روش‌های دیگری استفاده کنیم.

این گروه علمی تصمیم گرفت در مورد اینکه چگونه بلوک‌های ساختمانی سیاره‌ای، سیگنال‌های ستاره‌های کوتوله سفید را تحت‌تاثیر می‌گذارند، بررسی کند. کوتوله‌های سفید، ستارگانی هستند که بیشتر هیدروژن و هلیوم خود را سوزانده‌ و به شکل خیلی کوچک و متراکی در آمده‌اند؛ پیش‌بینی می‌شود که خورشید ما نیز در ۵ میلیارد سال آینده به کوتوله سفیدی تبدیل شود. دکتر ژو ادامه داد:

اتمسفر کوتوله‌های سفید از هیدروژن یا هلیوم تشکیل شده‌است که یک سیگنال واضح اسپکتروسکوپی ایجاد می‌کنند؛ اگرچه طی سرد شدن، ستاره سیارات، سیارک‌ها، ستاره‌های دنباله‌دار و دیگر اجرامی که دور آن در حال چرخش بوده‌اند، را به سمت خود می‌کشد و صفحه‌ا‌ی غبارآلود ایجاد می‌کند، چیزی شبیه حلقه‌های سیاره زحل. وقتی این مواد به ستاره نزدیک می‌شوند، تصویری را که ما از ستاره می‌بینیم، تغییر می‌دهند. این تغییر قابل اندازه‌گیری است، زیرا این امر روی سیگنال طیف‌سنجی آن ستاره تاثیر می‌گذارد و به ما اجازه می‌دهد که نوع و حتی کمیت مواد اطراف کوتوله‌ی سفید را تعیین کنیم. این اندازه‌گیری‌ها می‌توانند خیلی حساس باشند و امکان شناسایی اجرام کوچکی همچون سیارک‌ها را نیز مهیا می‌کنند.

پژوهشگران با استفاده از طیف‌نگارهای تلکسوپ کک در هاوایی، بزرگترین تلسکوپ نوری و مادون قرمز جهان و تلسکوپ فضایی هابل این اندازه گیری‌ها را به دست آوردند.

ژو  در ادامه توضیح داد:

در این پژوهش ما روی نمونه کوتوله‌های سفید با صفحات غبار تمرکز کردیم. ما قادر به اندازه‌گیری کلسیم، منیزیم و محتوی سیلیکون در بیشتر این ستاره‌ها و برخی عناصر دیگر در بعضی از ستاره‌ها بوده‌ایم. ما همچنین فکر می‌کنیم که در یکی از این سامانه‌ها، آب هم پیدا کرده‌ایم ولی هنوز کمیت آن را تعیین نکرده‌ایم: این احتمال وجود دارد که در برخی از این جهان‌ها آب زیادی وجود داشته باشد، برای مثال ما قبلا یک سامانه ستاره‌ای را در فاصله‌ی ۱۷۰ سال نوری در صورت فلکی گاوران (Bootes) شناسایی کرده‌ایم که غنی از کربن، نیتروژن و آب بوده و ترکیبی مشابه ستاره دنباله‌دار هالی دارد. به طور کلی ترکیب این دو مشابه با ترکیب توده زمین است. این بدان معناست که عناصر شیمیایی در دیگر سامانه‌های سیاره‌ای مشابه زمین هستند. می‌توان گفت از لحاظ حضور و نسبت این عناصر، ما طبیعی هستیم و احتمالا می‌توانیم انتظار داشته باشیم که بتوانیم سیاره‌های مشابه زمین را در مناطق دیگر کهکشانمان پیدا کنیم.

دکتر ژو ادامه داد:

این کار هنوز در حال انجام است و داده‌های اخیر منتشر شده از ماهواره‌ی گایا که تاکنون ۱/۷ میلیارد ستاره را شناسایی کرده‌است، موجب ایجاد تحولی بزرگ در این حوزه می‌شود. این بدان معناست که ما درک بسیار بهتری از کوتوله‌های سفید به دست خواهیم آورد. ما امیدواریم که ترکیبات شیمیایی مواد سیاره‌های فراخورشیدی را با دقت بیشتری تعیین کنیم.

سارا سیگر استاد علوم سیاره‌ای از موسسه‌ی فناوری ماساچوست گفت:

این عالی است که شاهد پیشرفت‌هایی در این حوزه باشیم و شواهد محکمی روی این موضوع که سیاره‌های دارای ترکیبات مشابه زمین زیاد هستند، داشته باشیم. این موجب می‌شود ما در مورد یافتن سیاره‌های مشابه زمین اطمینان بیشتری حاصل کنیم.

مقاله‌های مرتبط:

درباره : نجومی

سِرِس اولین سیارک کشف شده اکنون دیگر سیارک نیست و به گروه سیارات کوتوله تعلق دارد. در این مقاله کوتاه با ویژگی های این جرم آشنا می شوید.
۱. دنیای کوچک
شعاع این کره‌ی کوچک ۲۹۶ مایل (۴۷۶ کیلومتر) است. اگر زمین به اندازه‌ی یک سکه بود، سرس به اندازه‌ی یک دانه‌ی خشخاش دیده می‌شد.

۲. مداری به دور خورشید
هر بار گردش سرس به دور خورشید ۱.۶۸۲ روز زمینی یا ۴.۶ سال زمینی بطول می‌انجامد.

سیارک سرس

۳. مدت زمان روز
سرس در مدت زمان ۹ ساعت یک چرخش کامل بدور محور خود انجام می‌دهد.

۴. سرس سیارک یا سیاره کوتوله؟
سرس از هم نوعان خود بسیار بزرگ‌تر است. به همین علت دانشمندان در سال ۲۰۰۶ آنرا در دسته‌ی سیارات کوتوله قرار دادند.

dowrf planet

۵. جوِ سرس
شواهدی از وجود جو در اطراف سرس مشاهده نشده است. تنها مقداری بخار آب پراکنده که احتمالاً از یخ‌های موجود در سرس خارج شده‌اند، به چشم می‌آید. این بخارهای آب در اثر فعل و انفعالات کم سیاره بوجود آمده‌اند.

۶. بدون قمر
سرس هیچ قمری ندارد.

سیارک سرس

۷. بدون حلقه
سرس هیچ حلقه ایی ندارد.

۸. ملاقات کاوشگر با اولین کوتوله
کاوشگر سپیده دم در سال ۲۰۱۵ به سطح سرس رسید و توانست ترکیب و نحوه تشکیل این جرم را بررسی نماید.

سیاره کوتوله سرس

۹. پتانسل زندگی
دانشمنان قصد دارند برای بررسی علائم حیات در این سیاره‌ی کوتوله جستجوهای بیشتری انجام دهند، زیرا در این جرم آب مشاهده شده است.

۱۰. نام باستانی
سرس به نام الهه‌ی کشاورزی روم نام‌گذاری شده است.

 

منبع : ناسا

درباره : نجومی

ستاره شناسان در خارج از منظومه شمسی آهن کشف کردند

کشف آهن در خارج از منظومه شمسی موجی از هیجان و خوشحالی را در میان ستاره شناسان و پژوهشگران ایجاد کرده ، زیرا برای نخستین بار است که در خارج از منظومه شمسی چنین عنصری یافت شده است.

کشف آهن در خارج از منظومه شمسی می تواند برای بسیاری از ستاره شناسان هیجان انگیز باشد. در واقع آهن کشف شده در اتمسفر یک سیاره فراخورشید قرار گرفته است. این سیاره فراخورشیدی KELT-9b نام دارد که دارای فاصله ۶۲۰ سال نوری با زمین است.

سیاره فراخورشیدی یاد شده گرم ترین سیاره از این دست است که تاکنون کشف گردیده. درجه حرارت بر روی این سیاره فرا خورشیدی در حدود ۳ هزار و ۷۵۰ درجه سانتیگراد بوده و اینکه یک سیاره فراخورشیدی حتی از یک ستاره هم داغ تر باشد برای ستاره شناسان امری عجیب و اسرارآمیز به نظر می رسد.

مطالعات اخیر بر روی سیاره فرا خورشیدی یاد شده به کشفیات جالبی منتهی شد که در راس آنها کشف آهن و تیتانیوم در اتمسفر این سیاره بود. هر چند عنصر آهن جز عناصری است که به وفور در کیهان مشاهده می شود، اما تاکنون وجود چنین عنصری در اتمسفر سیارات خورشیدی و خارج از منظومه شمسی کشف نشده بود.

فرایند پیچیده کشف آهن در خارج از منظومه شمسی

البته کشف آهن در اتمسفر یک سیاره فراخورشیدی فرایند ساده ای نیست زیرا آهن به خاطر ویژگی های خاص، رد چندانی از خود به جای نمی گذارد و لذا نمی توان با مشاهده نوری که از یک سیاره فراخورشیدی ساطع می شود به راحتی وجود یا عدم وجود آهن را برآورد کرد.

پژوهشگران با انجام یک آزمایش شبیه سازی دقیق موفق شدند در نهایت وجود آهن در اتمسفر KELT-9b  را تایید کنند. در زمان انجام این آزمایش آنها در صدد یافتن پاسخی برای این سوال بودند که اتمسفر سیاره فراخورشیدی در بردارنده چه عناصری می تواند باشد؟

شبیه سازی اتمسفر این سیاره نشان داد که اکثر مولکول های این سیاره فراخورشیدی به خاطر درجه حرارت بالا باید به شکل اتم درآمده باشند، زیرا درجه حرارت باعث برخورد ذرات با یکدیگر شده و پیوست های مولکولی را در هم شکسته است.

ترکیب نتایج شبیه سازی با مشاهده گذار سیاره فراخورشیدی یاد شده از مقابل ستاره میزبان، در نهایت پژوهشگران را قانع کرد که در اتمسفر این سیاره آهن وجود دارد. آنها حتی پا را از این فراتر نهاده و به وجود تیتانیوم در اتمسفر این سیاره پی بردند.

سیاره فراخورشیدی KELT-9b در زمره سیارات بشدت داغ طبقع بندی می شود. از نکات جالب این سیاره می توان به اتمسفر فوق پیچیده آن اشاره کرد که از یک سو ویژگی های اتمسفر ستاره ها را دارد و از سوی دیگر منعکس کننده ویژگی های اتمسفر های سیاره ای است.

یک سیاره فراخورشیدی به سیاره ای اطلاق می شود که در خارج از منظومه شمسی قرار دارد. اینها همان سیاراتی هستند که به دور ستاره ای غیر از خورشید در حال چرخش هستند. مشاهد این سیارات چالشی بزرگ برای ستاره شناسان است، زیرا نور کمی از خود ساطع می کنند. بر همین اساس اکثر سیارات فراخورشیدی که تاکنون کشف شده اند چندین برابر زمین هستند، زیرا کشف سیارات فراخورشیدی هم اندازه زمین بسیار چالشی خواهد بود.

درباره : نجومی

لمپیاد نجوم: اخترشناسان یک سیاره‌ فراخورشیدی کشف کردند که جرمی چند برابر جرم زمین دارد و به دور یک ستاره‌ نزدیک گردش می‌کند. سیاره HD 26965b یک دنیای بیگانه‌ی تازه کشف شده است که ۸٫۴۷ برابر جرم زمین را دارد و در فاصلۀ ۱۶ سال نوری از ما واقع شده است.

image e HD bبه گزارش لمپیاد نجوم، این سیاره هر ۴۲٫۴ روز به دور ستاره‌ی کوتوله‌ و درخشانِ کلاسK به نام HD 26965 می‌چرخد. ستاره‌ی میزبان تقریبأ ۶٫۹ میلیارد ساله است، جرم آن تقریبأ ۷۸% جرم خورشید است و شعاع آن به بزرگیِ ۸۷% شعاع خورشید می باشد. “بو ما”، ستاره‌شناس دانشگاه فلوریدا و یکی از نویسندگان این مقاله گفت: «HD 26965 اولین ستاره از یک سامانه‌ی سه‌تایی مجزا می‌باشد. دو ستاره‌ی دیگر کوتوله‌ی M4 و کوتوله‌ی سفید هستند.»

وی افزود: «این ستاره یک ستارۀ فلزی ضعیف و بسیار درخشان است که اندازه‌ی مطلق آن V=4.4 می‌باشد. این امر موجب می‌شود این ستاره دومین ستاره‌ی درخشان در آسمان شب باشد که درست در پشت آن یک ابرزمین به نام HD20794 قرار گرفته است. حقیقت جالب این است که سیارۀ HD 20794 خاصیت فلزی مشابهی با ستارۀ خود دارد و مطابق با این یافته است که سیارات کوچکتر در اطراف ستاره‌هایی با خواص فلزی متنوعی یافت می‌شوند.»

به گفته محققان: «با توجه به سیارات دیگر با جرم و شعاع شناخته شده می‌توان گفت که سیاره HD 26965b با حداقل جرم ۸٫۴ جرم زمین، احتمالأ یک جو گازی دارد. هرچند، توجه داشته باشید که کپلر-۱۰c جرم و مدار مشابهی دارد، یک ستاره‌ی مشابه با خواص فلزی پایین میزبان آن است و فاقد پوشش است، بنابراین HD 26965b یک نوع جهان مشابه است.» سیاره HD 26965b با استفاده از روش جنبان(wobble method) که سرعت شعاعی نامیده می‌شود و همچنین در بررسی سیارۀ دارما(DPS) کشف شد. این روش به دنبال لرزش‌های آشکار ستارگان در حین کشش‌های گرانشی سیاره ایجاد می شود؛ اندازۀ این لرزش‌ها جرم سیاره را مشخص می‌کند.

اخترشناسان افزودند: «ما داده‌های اولیه‌ی بررسی DPS را مطالعه کردیم و یک سیگنال سرعت شعاعی را کشف کردیم که با ابرسیاره‌ی HD 26965 که به دور ستاره‌ی کوتوله‌ی V=4.4 K می‌چرخید سازگاری داشت. داده‌های اضافیِ مربوط به سرعت شعاعی از آرشیو «کک و آرشیو هارپس بدست آمدند. همین سیگنال را “ماتیاس دیاز” از دانشگاه شیلی به طور جداگانه کشف کرده بود، اما نتوانست تأیید کند که متعلق به یک سیاره است یا یک فعالیت ستاره‌ای.» جزئیات بیشتر این مقاله در مجله  Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.

مترجم: سحر الله وردی/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: sci-news.com

درباره : نجومی
صفحات سایت