المپیاد نجوم


لمپیاد نجوم: تیمی از اخترشناسان در دانشگاه کلرادو نظریه تازه‌ای را برای وجود اجرام عجیب فرانپتونی مطرح کردند. آنها گرانش مدار سِدنا و سایر اجرام فرانپتونی را بررسی و به این نتیجه رسیدند که تاثیرات مداری آنها بخاطر وجود سیاره نهم نمی باشد.

مفهوم هنری از سیاره کوچک سدنا؛ در این نما خورشید یک ستاره بسیار درخشان به نظر می رسد، نَه یک دیسک داغ و بزرگ از منظر زمین؛ در فاصله‌ای دورتر، یک قمر کوچک فرضی وجود دارد که دانشمندان فکر می کنند به دور این جرم دور می چرخد.

به گزارش لمپیاد نجوم، منظومه شمسی ما دربردارنده جمعیت بزرگی از اجرام یخی است که در فراتر از مدار نپتون گسترده شده‌اند. این اجرام بقایای حاصل از تشکیل منظومه شمسی هستند که توسط نپتون از محل تولدشان دورتر شده‌اند. سدنا، یک جرم فرانپتونی بزرگ است که با الگوی پراکنش سازگاری ندارد. سدنا در فاصله ۸ میلیون مایلی به دور خورشید می چرخد اما گویی جدا از منظومه شمسی است. نظریه مطرح شده برای این دینامیک غیرعادی این است که سیارۀ فرضی نهم احتمالا در مدار سدنا اختلال ایجاد کرده است. اما دکتر «ان ماری مدیگان» و همکارانش محاسبه کردند که مدارهای سدنا می تواند از این اجرام که با یکدیگر در افتاده‌اند و مواد مخروبه فضایی در منظومه شمسی را بیرونی نشات گرفته باشد.

دکتر مدیگان بیان کرد: «اجرامی مانند این به تعداد زیادی در فضا یافت می شوند. گرانش ِ جمعی آنها چه کار می کند؟ با یافتن پاسخ ِ این سوال می توانیم مسائل زیادی را حل کنیم.» محققان با استفاده از شبیه‌سازی‌های کامپیوتری به یک پاسخ احتمالی دست یافتند. آنان محاسبه کردند که این اجرام یخی به مانند عقربه‌های ساعت به دور خورشید می چرخند. مدار اجرام کوچکتر مثل سیارک‌ها، سریع‌تر از اجرام بزرگتر حرکت می کند. برهمکنش میان مدارها، شکل بیضی آنها را به دایره‌ای تغییر می دهد. به عبارت دیگر، به دلیل آن برهمکنش‌های کوچک، مدارهای سدنا از حالت عادی به حالت جدا شده سوق پیدا می کند. مشاهدات تیم با تحقیقات انجام شده در سال ۲۰۱۲ مطابقت دارد. در سال ۲۰۱۲، مشخص شد که هر چقدر یک جرم جداشده بزرگتر می شود، مدار آن از خورشید دورتر می شود. اجرام فرانپتونی در مدارهای دورتر از فاصله میانگین نپتون تا خورشید به دور خورشید می چرخند. نخستین جرم فرانپتونی کشف شده، پلوتو بود که در سال ۱۹۳۰ کشف شد.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: sci-news.com

درباره : نجومی

انجمن لمپیاد نجوم ایران مفتخر است تا با برگزاری یکصد و هفتاد وششمین باشگاه لمپیاد نجوم تهران در روز چهارشنبه ۳۰ خرداد ۹۷ میزبان علاقه مندان به دانش ستاره شناسی باشد
این برنامه از ساعت ۱۶ الی ۱۹ در دانشکده فیزیک دانشگاه تهران برگزار می شود

شرکت برای عموم علاقه مندان آزاد و رایگان می باشد.

انجمن لمپیاد نجوم ایران

درباره : نجومی

مدارگرد شناسایی ماه,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا
درباره : نجومی

تحقیقات آزمایشگاهی,اخبار علمی,خبرهای علمی,پژوهش
درباره : نجومی

نشست هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم,اخبار علمی,خبرهای علمی,طبیعت و محیط زیست

به گزارش دنیای اقتصاد، گزارشی که روز گذشته در سازمان هواشناسی کشور و در جلسه مشترک با هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) مستقر در سازمان ملل متحد از تغییرات اقلیمی ایران ارائه شد، ضمن تشریح آنچه که در نیم‌قرن اخیر بر سر اقلیم ایران آمده است، چشم‌انداز وضعیت آب‌وهوای کشور در پایان قرن حاضر را بر اساس سناریوهای محتمل مبتنی بر مطالعات این هیات بین‌المللی ترسیم کرد.

 

این گزارش تنها به اقلیم ایران محدود نیست،‌ بلکه برای مردم و سیاست‌گذاران دولتی در تمام کشورهای جهان و در تمام قاره‌ها، سه پیام دارد که باید مورد توجه قرار گیرد، چراکه بی‌توجهی به آن می‌تواند منجر به گرم شدن کره زمین فراتر از حد خطر (۲ درجه سانتی‌گراد) در ۳۰ سال آینده شود و ساکنان این سیاره را با بحران‌های جدی زیست‌محیطی روبه‌رو کند.

 

این گزارش وجه دیگری هم دارد که باید مورد توجه تمام دولت‌ها به‌ویژه ۱۹۵ دولت عضو این هیات قرار بگیرد و آن اینکه تنها رفتارهای دولت مستقر هر کشور نیست که بر اقلیم آن اثر می‌گذارد، بلکه رفتار سایر دولت‌ها در تمام نقاط کره زمین می‌تواند به‌طور مستقیم اقلیم کشورهایی را که در معرض آسیب‌پذیری بیشتری در برابر تغییرات آب و هوایی هستند، تحت تاثیر قرار دهد. به بیان دیگر، میزان پایبندی یا عدم پایبندی کشورهای جهان به توافقنامه پاریس نیز در وضعیت آتی اقلیم ایران وزنی دارد که نباید نادیده گرفته شود.

 

از این رو پایبندی کشورها به توافقنامه پاریس باید به‌عنوان یک مطالبه جدی از سوی افکار عمومی و ملت‌ها به ویژه در کشورهایی نظیر ایران که با پدیده «بیابان‌زایی» روبه‌رو هستند و از این بابت، آثار تغییر اقلیم در آنها زودتر مشهود می‌شود، مطرح و دنبال شود. توافقنامه اقلیمی پاریس در دسامبر ۲۰۱۵ و بر مبنای آخرین گزارش منتشر شده توسط هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم تدوین شد و طی آن کشورهای عضو این توافقنامه متعهد شدند تولید گازهای گلخانه‌ای را که عامل اصلی گرم شدن کره زمین است، محدود کنند.

 

وجه دیگر گزارش «IPCC» که بخشی از آن روز گذشته در جمع اصحاب رسانه عنوان شد، هشدار جدی درباره محسوس بودن تغییرات اقلیمی در تمام نقاط سیاره میزبان سکونت بشر است و به همین خاطر، این گزارش سه گزینه پیش‌روی تمام دولت‌ها در برابر عوارض قطعی ناشی از تغییرات اقلیمی در آینده را تشریح کرده است. به گزارش «دنیای اقتصاد»، هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم موسوم به «IPCC» در بدنه سازمان ملل متحد، مجموعه‌ای با عضویت ۱۹۵ کشور است که در زمینه ارزیابی علوم مربوط به تغییر اقلیم، یافته‌های خود را که حاصل کار علمی دانشمندان دنیا است، در قالب گزارش‌های دوره‌ای گردآوری می‌کند.

 

۳۰ سال از تشکیل این هیات می‌گذرد و در این مدت ۵ گزارش دوره‌ای درباره تغییرات اقلیمی تهیه شده و در سال آینده میلادی نیز قرار است گزارش دیگری در این باره با موضوع «گرمایش جهانی ۵/ ۱ درجه‌ای» منتشر شود.چشم‌انداز تغییر اقلیم کشور تا انتهای قرن ۲۱ میلادی با استفاده از سناریوهای گزارش پنجم هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم در سازمان هواشناسی کشور شبیه‌سازی شده که نشان می‌دهد در صورت عدم پایبندی کشورها به توافقنامه پاریس،  در غرب ایران (منطقه زاگراس) بین ۵۰ تا ۸۰ سال آینده، با کاهش تا ۲۰ درصدی بارش روبه‌رو خواهیم بود و این میزان در سوریه، اردن، فلسطین و عراق تا ۳۰ درصد پیش‌بینی می‌شود.

 

افزایش دمای کره زمین ناشی از افزایش غلظت گازهای گلخانه‌ای و تغییر کاربری اراضی، موجب تغییرات آشکار شاخص‌های اقلیمی ایران شده است که از آن جمله می‌توان به افزایش دما، کاهش بارش و افزایش فراوانی رخداد پدیده‌های مخرب جوی طی دو دهه اخیر در کشور اشاره کرد. طی ۵۰ سال اخیر میانگین دمای کشور با شیب حدود ۴/ ۰ درجه سانتی‌گراد به ازای هر دهه افزایش یافته و این در حالی است که وضعیت افزایش دما در کلان‌شهرهای رو به توسعه همچون تهران، اصفهان و شیراز قدری بارزتر بوده است. در نیم قرن اخیر همچنین تغییرات بارش در ایران محسوس بوده است، طوری که این کاهش با شیب ۱۱ میلی‌متر بر هر دهه، برآورد شده است. در عین حال تبخیر و تعرق با شیب ۵۴ میلی‌متر بر دهه افزایش یافته است.

 

از سوی دیگر طی بیش از یک دهه اخیر از سال ۱۳۸۴ تاکنون کشور با پدیده «خشکسالی انباشت» مواجه بوده و تعداد ساعات آفتابی در این مدت به‌طور میانگین ۱۱ ساعت بر سال، افزایش یافته است. روند کاهشی میانگین سرعت باد به ویژه در شهرهای بزرگ تحت تاثیر اثرات گسترش شهرنشینی و ساخت‌وسازها از دیگر پیامدهای تغییر اقلیم ایران در ۵۰ سال گذشته بوده است.بر اساس گزارشی که چشم‌انداز وضعیت اقلیم ایران تا انتهای قرن ۲۱ و در آستانه سال ۲۱۰۰ میلادی را با استفاده از سناریوهای گزارش پنجم هیات بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) در سازمان ملل متحد ترسیم کرده است، تنها یک سناریوی خوشبینانه وجود دارد اما در قالب سه سناریوی محتمل دیگر، هشدار و نگرانی جدی درباره آینده اقلیمی کشور وجود دارد چراکه در تمام آنها میانگین بارش در حدفاصل مدیترانه تا  افغانستان با کاهش جدی روبه‌رو خواهد شد.

 

در صورت پایبند نبودن کشورها به توافقنامه محدودسازی انتشار گازهای گلخانه‌ای موسوم به توافق اقلیمی پاریس، باید منتظر کاهش ۲۰ درصدی بارش در منطقه زاگرس در پایان قرن حاضر باشیم و این در حالی است که در این صورت، افزایش بارش اما از نوع مخرب، ناگهانی و سیل‌آسای آن در شرق کشور پیش‌بینی می‌شود.

 

اهمیت پایبندی به این توافق به حدی زیاد است که در صورت بی‌توجهی به آن، کاهش بارش و خشکسالی از ۳۰ سال آینده با سرعت بیشتری زمین را درگیر خواهد کرد و در این میان کشوری همچون ایران که پیامدهای تغییر اقلیم همین حالا هم با بروز پدیده خشکسالی و بیابان‌زایی خود را نشان داده، بیشتر از این وضعیت متاثر خواهند شد. افزون بر این پیش‌بینی می‌شود در صورت عدم پایبندی به توافقنامه پاریس، میانگین دمای کشور در پایان قرن۲۱حدود ۲/ ۵ و در صورت پایبندی به آن ۳/ ۱ درجه سانتی‌گراد نسبت به دوره ۲۰۰۵ – ۱۹۸۶ افزایش  یابد.

 

به همین خاطر IPCC به تمام کشورها توصیه می‌کند به توافق پاریس پایبند باشند و در این بین دولت و ملت ایران نیز باید برای تبعاتی که گرمایش جهانی در کشور ما به دنبال دارد، پایبندی به توافق پاریس را از جامعه‌جهانی به شکل جدی مطالبه کند.

 

 اصلی تغییر اقلیم زمین، انتشار گازهای گلخانه‌ای است که چهار منشأ اصلی دارد. فعالیت‌های بخش تولید و مصرف انرژی بیشترین سهم را در این زمینه دارد و عامل انتشار ۳۵ درصد از این گازها است. پس از آن بخش صنعتبا ۳۱ درصد، بخش کشاورزی با ۲۴ درصد و بخش حمل و نقل با ۱۴ درصد در مراتب بعدی تولید و انتشار گازهای گلخانه‌ای قرار دارند.حد قابل قبول گرمایش کره زمین در توافقنامه پاریس ۲ درجه سانتی‌گراد تعیین شده که برای پایبندی به آن میزان کل کربن قابل‌انتشار در جو ۷۹۰ گیگاتن پیش‌بینی شده است.

 

گزارش‌ها حاکی است از سال ۲۰۱۰ تاکنون ۷۲ درصد از بودجه کربن مذکور استفاده شده و جو کره زمین برای اینکه از حد خطر گرمایش عبور نکند، تنها ظرفیت ۲۲۵ گیگاتن کربن دیگر را دارد. برای پایبندی به این امر لازم است کشورهای در حال توسعه راه‌های جایگزینی برای طی مسیر خود انتخاب کنند که نیازمند انتشار حجم زیادی از گازهای گلخانه‌ای فراتر از ظرفیت زیستی زمین نباشد. مقامات IPCC در جلسه روز گذشته با یادآوری سه پیام اصلی آخرین گزارش رسمی و تفصیلی خود، سه گزینه پیش‌روی دولت‌ها را نیز تشریح کردند. سه پیام گزارش پنجم این هیات شامل این موارد است: انسان در تغییرات اقلیمی  نقش دارد؛ هرچه بیشتر نظم اقلیم را بر هم بزنیم، ریسک بیشتری را متحمل خواهیم شد چراکه بخشی از این تغییرات غیرقابل بازگشت است و در نهایت اینکه برای داشتن آینده خوب ناگزیریم که به دنبال کنترل تغییرات اقلیمی برویم.

 

سه گزینه پیش‌روی تمام دولت‌ها در برابر آثار مخرب تغییرات اقلیمی بر حیات بشر نیز که این گزارش مطرح می‌کند به این شرح است: نخست اینکه گام‌هایی برای محدودسازی فعالیت‌های بشری که به انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌انجامد برداشته شود؛ دوم اینکه به دنبال راه‌هایی برای کاهش اثرات منفی تغییرات اقلیمی بر زندگی انسان باشیم و در نهایت اینکه رنج و عذاب ناشی از تبعات تغییرات اقلیمی را بپذیریم و تحمل کنیم که قطعا هیچ دولتی راه‌حل سوم را آگاهانه انتخاب نخواهد کرد.

 

 

درباره : نجومی

همزمان با مراسم خاکسپاری استیون هاوکینگ، صدای او به نزدیک‌ترین سیاهچاله فرستاده شد

جهانی که استیون هاوکینگ تمام عمر خود را صرف پژوهش آن کرده بود، حالا صدای او را می‌شنود؛ صدای هاوکینگ به نزدیک‌ترین سیاهچاله فرستاده شد.

درباره : نجومی

پل فلوری,اخبار علمی,خبرهای علمی,پژوهش
درباره : نجومی

سیارک‌ها می‌توانند از منظومه‌های ستاره‌ای دیگری به منظومه ما وارد شوند. دانستن این موضوع چه کمکی به سطح علمی ما خواهد کرد؟

 بررسی‌های جدید اولین مهاجر دائمی به منظومه‌ی شمسی را کشف کرد. این سیارک که درحال حاضر در مدار مشتری مستقر است، اولین سیارک شناخته شده‌ای است که از یک منظومه‌ ستاره‌ای دیگری به منظومه شمسی ما وارد شده است. این مقاله در Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: letters منتشر شده است.

در سال ۲۰۱۷ جرمی به نام اوموآموا آخرین جرم میان ستاره‌ای بود که خبرساز شد؛ هرچند فقط یک جرم گذرا بود. این سیاره‌ی فراخورشیدی سابق که (۵۱۴۱۰۷) ۲۰۱۵ BZ509 نام گرفته است، یک ساکن قدیمی و طولانی مدت محسوب می‌شود.

NGC 604این تصویر مربوط به ستاره‌زایی (NGC 604 (NASA/HST است که تصور می‌شود منظومه ستاره‌ای در آن به شدت متراکم  بوده و امکان جابه‌جایی و تعویض سیارک وجود دارد. سیارک (۵۱۴۱۰۷) ۲۰۱۵ BZ 509 از ستاره‌ی مادر خود جدا شد و جایی دور خورشید در محیطی مشابه قرار گرفت.

تمامی سیاره‌ها در منظومه‌ی شمسی و بسیاری دیگر از اجرام، در جهت یکسانی به‌دور خورشید می‌گردند، اما ۲۰۱۵ BZ509 متفاوت است. این سیارک در مداری خلاف جهت حرکت می‌کند که به آن مدار مخالف‌‌گرد می‌گویند. رهبر این مطالعات دکتر فتحی نامونی این‌گونه توضیح می‌دهد:  

اینکه سیارک چگونه در مدار مشتری قرار گرفته و در این جهت می‌چرخد هنوز نامعلوم است. اگر سیارک مورد‌ نظر ما جز منظومه شمسی بود، باید جهت یکسانی اتخاذ می کرد؛ درست همانند دیگر سیاره‌ها و سیاک‌هایی که از ابر گازی و غبار تشکیل‌دهنده‌ی آن‌ها به‌وجود آمده‌اند.

هرچند تیم تحقیقاتی درحال اجرای شبیه‌سازی‌هایی است تا موقعیت ۲۰۱۵ BZ509 را در زمان تولد منظومه شمسی، یعنی ۴/۵ میلیارد سال پیش تشخیص دهند. باید در نظر داشته باشیم که در آن دوره، زمان شکل‌گیری سیاره‌ها به پایان رسیده بوده است. این مسئله نشان می‌دهد که سیارک همواره درحال حرکت به سمت منظومه ما بوده و باید از طریق منظومه‌ای دیگر به دام افتاده باشد. دکتر هلنا مورایس عضو تیم تحقیقاتی توضیح می‌دهد:

مهاجرت سیارکی از منظومه‌های ستاره‌ای دیگر به این دلیل اتفاق می‌افتد که خورشید ابتدا در خوشه ستاره‌ای بسیار متراکم شکل‌ می‌گیرد و هر ستاره‌ای منظومه‌ای از سیاره‌ها و سیارک های خود را خواهد داشت. مجاورت نزدیک ستاره‌ها، با کمک نیروهای گرانشی سیاره‌ها به جذب این منظومه‌ها، حذف و به دام انداختن سیارک‌ها از هم کمک می‌کند.

کشف اولین سیارک مهاجر دائمی در منظومه‌ی شمسی ما را به درک مسائل بارز جهان از جمله شکل‌گیری سیاره، تکامل منظومه شمسی و احتمالا منشأ حیات سوق می‌دهد.

اگر دقیقاً بفهمیم سیارک ۲۰۱۵ BZ509 چه زمانی و چگونه در منظومه‌ی شمسی مستقر شده است، می‌توانیم از ستاره‌زایی اصلی خورشید و نیز درمورد پتانسیل غنی‌سازی محیط اولیه خود با اجزای ضروری ظهور حیات بر سطح زمین نشانه‌ها و اطلاعاتی به‌دست آوریم.

درباره : نجومی
صفحات سایت