۱

در راستاي شناسايي اهميت رشد ستاره‌شناسي و موضوعات مربوطه در همه زمينه‌هاي زندگي‌، شامل آموزش عمومي‌جوانان و با هدف افزايش پيشرفت روابط بين‌المللي كشورها در زمينه آموزش ستاره‌شناسي و اخترفيزيک به دانش‌آموزان، رقابت ساليانه‌اي در اين موضوعات براي دانش‌آموزان دبيرستان ايجاد شده است؛ نام اين رقابت "المپياد بين‌المللي ستاره‌شناسي و اخترفيزيک" (IOAA) است. المپياد بين‌المللي ستاره‌شناسي و اخترفيزيک در بازه‌ي زماني اوت - ‌دسامبر برگزارخواهد شد.

۲

رقابت به وسيله وزارت آموزش ‌يا سازمان مناسب ديگري که اداره‌ي المپياد را بر عهده دارد، در‌يكي از كشورهاي شركت‌كننده برگزار مي‌شود. از اين پس، لفظ "وزارت آموزش"  در معناي فوق به كار مي‌رود.كشور برگزارکننده ملزم به تضمين مشارکت مساوي هيات نمايندگي همه کشور ها، و دعوت همه‌ي شرکت‌کنندگان سه دوره قبل مي‌باشد. به علاوه حق دعوت از ديگر کشور‌ها را نيز دارد.

المپياد بين‌المللي ستاره‌شناسي و اخترفيزيک رويدادي مطلقاً آموزشي است. هيچ کشوري نبايد تيمي را بنابر دلايل ناشي از تنش هاي سياسي، عدم ارتباط ديپلماتيک, عدم به رسميت شناختن بعضي کشور‌ها توسط کشور برگزار‌کننده, تحريم و دلايل مشابه از شرکت در مسابقات محروم کند. هنگامي‌که به دليل پاره اي مشکلات کشوري رسماً از حضور در المپياد خوداري کند، دانش‌آموزان آن کشور مي توانند  به طور فردي به المپياد دعوت شوند.

پس از طي پنج سال حضور در رقابت‌ها, کشور‌ها بايد آمادگي خود را براي ميزباني يكي از المپياد‌هاي آينده اعلام کنند. اعلام آمادگي بايد همراه  سال هاي پيشنهادي براي برگزاري المپياد باشد که بر مبناي آن بتوان جدولي از کشور هاي برگزار کننده در آينده را استخراج کرد.
کشوري که از برگزاري المپياد خودداري کند، ممکن است ديگر اجازه‌ي شرکت در المپياد‌هاي آتي را نداشته باشد، حتي اگر نمايندگان اين کشور در رقابت‌هاي قبلي شرکت کرده باشند.

هر گونه تبليغات مذهبي و سياسي عليه کشور ديگري در المپياد ممنوع است. کشوري که اين قانون را نقض کند از شرکت در المپياد هاي آينده  محروم خواهد شد.

۳

وزارت آموزش کشور‌هاي شرکت‌کننده، قاعدتاً برگزاري، آماده سازي و اجراي رقابت ها  را به‌يکي از انجمن‌هاي علمي ‌يا ‌يکي از مؤسسات کشور برگزار‌کننده واگزار مي کند. وزارت آموزش کشور برگزار‌کننده،  وزارت آموزش کشورهاي شرکت‌کننده را از نام و آدرس مؤسسه‌ي برگزار‌کننده آگاه مي‌کند.

۴

هر کشور شرکت‌کننده ‌يک تيم رسمي از دانش‌آموزان دبيرستاني اعزام مي‌کند. هم‌چنين دانش‌آموزاني که دبيرستان را در همان سال مسابقه تمام کرده‌اند مي‌توانند عضو تيم باشند. سن شرکت‌کنندگان نبايد متجاوز از بيست سال، در 31 دسامبر سال برگزاري رقابت باشد. هر تيم به طور معمول بايد 5 دانش‌آموز داشته باشد.

علاوه بر 5 دانش‌آموز، دو همراه از هر کشوري دعوت خواهند شد، ‌يکي از آنها به عنوان سرپرست تيم (مسئول کل تيم) و ديگري به عنوان سرپرست آموزشي (مسئول دانش‌آموزان) انتخاب مي‌شوند. اشخاص همراه با رعايت تساوي حقوق, عضو هيئت بين‌المللي مي‌شوند. اعضا‌ي هيئت بين‌المللي تا رقابت بعدي به عنوان اشخاص رابط در امور المپياد بين‌المللي ستاره‌شناسي و اخترفيزيک از کشور شرکت‌کننده تلقي مي‌شوند.

رقابت ها  در فضايي  دوستانه که به منظور ترويج همکاري و تقويت دوستي در جامعه‌ي علمي‌ طراحي شده است,  برگزار مي‌شود. بالطبع هرگونه تنش سياسي احتمالي در ميان شرکت‌کنندگان, نبايد در هيچ‌يک از فعاليت‌هاي طول دوره‌ي المپياد منعکس شود. هر گونه فعاليت سياسي عليه اشخاص ‌يا کشورها اکيداً ممنوع است.

سرپرست تيم و سرپرست آموزشي بايد از ميان دانشمندان ‌يا معلمان متبحر انتخاب شوند، به طوري که توانايي  حل مسئله‌هاي رقابت را داشته باشند. ضمنا هر‌ يک از ايشان  بايد بتواند به زبان انگليسي در حد معمول صحبت کند.

سرپرست هر ‌يک از تيم‌هاي شرکت‌کننده بايد در هنگام ورود، فهرست  اطلاعات شخصي مسابقه دهندگان (نام، نام خانوادگي، تاريخ تولد، آدرس منزل، و آدرس مدرسه‌ي در حال تحصيل) و گواهي اشتغال به تحصيل‌ يا فارغ التحصيلي در همان سال (به زبان انگليسي) را به برگزار‌کننده تحويل دهد.

۵

کشور برگزار‌کننده حق دعوت تيم‌هاي مهمان علاوه بر تيم‌هاي مقرر (نه بيشتر از‌يک تيم از ‌يک کشور) را دارد. به طور معمول تيم مهمان نيز از پنج دانش‌آموز و دو سرپرست تشکيل شده است. اما سرپرست‌هاي تيم مهمان عضو هيئت بين‌المللي نيستند. به جز مورد فوق تمام وظايف آنها مشابه وظايف سرپرست‌هاي ساير تيم‌هاي رسمي است. شرکت‌ کردن تيم مهمان همواره نيازمند موافقت کشور برگزار‌کننده است. کشور اعزام‌کننده‌ي تيم مهمان کليه‌ي هزينه‌هاي ناشي از شرکت تيمش را پرداخت مي‌کند.

برگزار‌کننده‌ي بعدي متعهد به دعوت تيم‌هاي مهمان شرکت‌کننده در دوره‌ي قبلي نيست.کشور‌هايي که با تيم مهمان شرکت مي‌کنند متعهد به برگزاريIOAA  در آينده نيستند. مسابقه دهندگان تيم مهمان و تيم‌هاي مهمان مانند تيم‌هاي رسمي طبقه بندي مي‌شوند. آنها مي‌توانند موفق به دريافت ديپلم و جوايز شوند ولي در همه‌ي مدارک رسمي‌به نام آنها حرف "G" ("Guest") اضافه خواهد شد.

۶

زبان کاربردي در المپياد بين‌المللي ستاره‌شناسي و اخترفيزيک انگليسي است. مسائل مسابقه و راه‌حل‌هاي آنها بايد به زبان انگليسي آماده شود؛ اگر چه بهتر است برگزار‌کننده اين مدارک را به زبان‌هاي ديگر نيز تهيه کند.

۷

قوانين مالي برگزاري المپياد به شرح زير است:

• سازماني از کشورهاي شرکت کننده که دانش‌آموزان خود را به رقابت اعزام مي‌کند هزينه‌ي سفر دانش‌آموزان و همراهان را  مي پردازد.
• کشور برگزار‌کننده تمامي ‌هزينه‌هاي ديگر را از لحظه‌ي ورود تا لحظه‌ي عزيمت منجمله هزينه‌ي  اقامت و انتقال دانش‌آموزان و همراهان، هزينه گردش ها و جوايز برندگان را تقبل مي‌کند.

۸

رقابت از دو بخش تشکيل شده است: رقابت نظري (شامل سؤال‌هاي کوتاه و بلند) و رقابت عملي (شامل رصد و تحليل داده‌ها). به طور معمول 15 سؤال کوتاه و 2‌يا 3 سؤال بلند در بخش نظري وجود دارد. در بخش عملي برگزار‌کننده مي‌تواند مجموعه اي از فعاليت‌هاي 1) رصدي 2) مسئله کتبي 3) مسئله کامپيوتري 4) شبيه سازي آسمان نما ‌يا ترکيبي از اين 4 بخش که انتظار مي‌رود در 5 ساعت حل شود طراحي کند. مسائل بايد حداقل در برگيرنده‌ي 4 بخش از سرفصل هاي المپياد نجوم باشد.

ترتيب روز‌هاي مسابقه توسط برگزار‌کنندگان رقابت بر نامه ريزي مي‌شود. بايد يک روز آزاد بين دو بخش رقابت در نظر گرفته شود. زمان اختصاص يافته براي حل سؤالات بخش نظري بايد به طور معمول پنج ساعت و براي بخش عملي نيز پنج ساعت اختصاص يابد. مدت المپياد (شامل روز‌هاي ورود و عزيمت) به طور معمول بايد 10 روز است.

مسابقه‌دهندگان در هنگام حل مسائل مي‌توانند از ماشين حساب‌هاي جيبي غير قابل برنامه‌ريزي و بدون قابليت‌هاي گرافيکي استفاده کنند. استفاده از مجموعه‌ فرمول‌هاي رياضي، شيمي، فيزيک، و غيره مجاز نيست.

کشور ميزبان بايد 5 سؤال کوتاه و 1 سؤال بلند اضافي در بخش نظري و 2 مسئله اضافي در بخش عملي تهيه کند. اگر بعضي از مسائل اوليه توسط دو سوم اعضاي هيئت بين‌المللي رد شود, اين مسائل در هيئت بين‌المللي ارائه مي‌شوند. مسائلي که رد شده اند، نمي‌توانند مجدداً در مسابقه مطرح شوند.

۹

کليه‌ي مسائل مطرح شده در رقابت ها توسط کشور برگزار‌کننده طراحي مي شود.

۱۰

بخش نظري 60% و بخش عملي 40% نمره‌ي کل را در بر‌دارند. راه‌حل‌هاي بخش عملي مي‌بايد شامل تحليل نظري (طرح و بحث) و اجراي عملي باشد. راه‌حل هر يک از مسائل مي‌بايد حاوي پاسخ و ريز بارم آن باشد.

۱۱

مسابقه‌دهندگان مدال‌ها و ديپلم‌ها يا نشان‌هاي افتخاري را مطابق با امتيازات کسب شده به ترتيب ذيل دريافت مي‌کنند:

• ميانگين امتيازات کسب شده توسط 3 سه نفر برتر به عنوان 100%  (حداکثر نمره‌ي مورد انتظار) در نظر گرفته مي‌‌شود.
• مسابقه‌دهندگاني که حد اقل 90% امتيازات را کسب کرده باشند، برنده‌ي جايزه‌ي اول (ديپلم و مدال طلا) مي شوند.
• مسابقه‌دهندگاني 78% و يا بيشتر  و  کمتر از 90% امتيازات را کسب کرده باشند، برنده‌ي جايزه‌ي دوم (ديپلم و مدال نقره) مي شوند.
• مسابقه‌دهندگاني که 65% و يا بيشتر و کمتر از 78% امتيازات را کسب کرده باشند، برنده‌ي جايزه‌ي سوم (ديپلم و مدل برنز) مي شوند.
• مسابقه‌دهندگاني که 50% و يا بيشتر و کمتر از 65% امتيازات را کسب کرده باشند، برنده‌ي ديپلم افتخار  مي شوند.
• مسابقه‌دهندگاني که کمتر از 50%  امتيازات را کسب کرده باشند، گواهي شرکت در مسابقه را دريافت مي‌کنند.
• شرکت‌کننده‌ي که بالاترين امتياز را داشته باشد (برنده‌ي ممتاز) جايزه و ديپلم ويژه‌اي را دريافت مي‌کند.
• جوايز ويژه ي ديگري نيز مي‌توانند اعطا شوند.

۱۲

علاوه بر رده بندي انفرادي، مي توان رده بندي تيمي را مطابق مقررات زير انجام داد:

• تيم‌هايي که  کمتر از 3 نفر شرکت‌کننده دارند شامل رده بندي تيمي نمي‌شوند.
• براي هر بخش مسابقه رده‌بندي جدا‌گانه‌اي از هر يک از تيم‌ها با جمع کردن امتيازات کسب شده توسط 3 نفر برتر هر تيم انجام مي‌شود. نتيجه‌ي کلي تيمي، جمع امتيازات سه نفر برتر هر تيم در دو قسمت مسابقه است.

۱۳

تعهدات بر گزار‌کننده:

1. برگزار‌کننده موظف است که مسابقه را دقيقا مطابق اين اساس‌نامه سازماندهي کند.
2. برگزار‌کننده مي‌بايست مجموعه اي از "قوانين  برگزاري" را بر مبناي اساس نامه تهيه نمايد، و به موقع به کشور‌هاي شرکت‌کننده ارسال نمايد. اين قوانين شامل جزئياتي از برگزاري است که در اساس نامه نيامده است.  نام و آدرس مؤسسات و افرادي را که در المپياد عهده دار مسئوليت هستند در اين مجموعه خواهد آمد.
3. برگزار‌کننده‌ برنامه دقيقي براي مسابقه (برنامه‌ي زمان بندي براي شرکت‌کننده‌ها و افراد همراه، گشت‌ها و غيره) تهيه و پيشاپيش به کشورهاي شرکت‌کننده ارسال مي‌کند.
4. برگزار‌کننده بايد بلافاصله پس از ورود هر تيم صلاحيت شرکت‌کننده‌ها براي حضور در مسابقه را بررسي کند.
5. برگزار‌کننده مسائل را (با توجه به سر فصل هاي المپياد) طراحي  و صورت‌بندي مناسب آنها را به انگليسي و ديگر زبان‌هاي مشخص شده در بند 6 تضمين مي‌کند. توصيه مي‌‌گردد سؤال‌هايي انتخاب شوند که راه حل آنها نياز‌مند قوه‌ي خلاقيت و سطح  قابل قبولي از معلومات شرکت‌کننده باشد. کليه‌ي کساني که در روند تهيه و آماده سازي سؤالات مسابقه دخالت دارند. مؤظف به حفظ رازداري کامل مي‌باشند.
6. برگزار‌کننده مي بايست براي هر تيم، افرادي را به عنوان راهنما اختصاص دهد.
7. برگزار‌کننده بايد حد‌اقل 24 ساعت قبل از جلسه بحث بين تصحيح کنندگان و سرپرستان تيم ها،  فتوکپي راه‌حل‌هاي افراد هر تيم شرکت‌کننده را در اختيار سرپرست آن تيم قرار دهد.
8. برگزار‌کننده مسئول سازماندهي نحوه‌ي نمره‌گذاري، راه حل مسائل و تصحيح است.
9. برگزار‌کننده پيش‌نويس ليست پيش‌نهادي برندگان مدال‌ها و نشان‌هاي افتخار را آماده مي‌کند.
10. برگزار‌کننده جوايز (مدال‌ها و ديپلم‌ها)، نشان‌هاي افتخار و هدايا‌ي برندگان را تهيه مي‌کند.
11. برگزار‌کننده مؤظف است چگونگي و روند اجراي المپياد برگزار شده را (به زبان انگليسي) منتشر کند و حداکثر ظرف يکسال پس از المپياد به صورت رايگان به دست هر يک از شرکت کنندگان در مسابقه (مسئولين تيم‌ها، سرپرست‌هاي آموزشي و پرورشي، و مسابقه‌دهندگان) برساند.

۱۴

رياست هيئت بين‌المللي با نماينده  کشور برگزار کننده است. مسئوليت  برگزاري المپياد به عهده اين شخص است. تمامي تصميمات، جز مواردي که جداگانه توضيح داده شده‌اند، توسط اکثريت آرا گرفته مي‌شوند. در موارد خاصي که تعداد رأي‌هاي له و عليه برابر باشد، رئيس داراي رأي قاطع خواهد بود.

۱۵

سرپرستان تيم‌ها مسئول ترجمه‌ي مناسب مسائل از زبان انگليسي (و يا يکي از زبان‌هاي مشخص شده در بند 6) به زبان مادري شرکت کنندگان هستند.

۱۶

هيئت بين المللي عهده‌دار وظايف زير است:

1. هدايت، سرپرستي و نظارت بر  رقابت و کسب اطمينان از برگزاري آن طبق قوانين.
2. بحث درباره‌ي چگونگي انتخاب مسئله‌ي برگزار‌کنندگان، راه‌حل‌ها و نحوه‌ي ارزش‌گذاري، روز قبل از هر يک از رقابت‌ها.  هيئت مي‌تواند مسائل پيش‌نهادي رد کرده و يا  تغيير دهد اما نمي‌تواند مسئله‌ي جديدي پيش‌نهاد دهد. تغييرات شامل ابزارها و ادوات مرحله‌ي عملي مسابقه نمي‌‌شود. نهايتا يک تصميم قطعي درباره‌ي صورت‌بندي مسائل و نحوه‌ي ارزش‌گذاري آن‌ها اتخاذ مي‌گردد. شرکت‌کنندگان در نشست هيئت بين‌المللي ملزم به حفظ محرمانه کليه‌ي مسائل بوده و از هر گونه کمک به مسابقه‌دهندگان منع مي‌شوند.
3. کسب اطمينان از صحت و طبقه‌بندي صحيح برندگان جوايز.
4. تاييد برندگان مسابقه و تصميم گيري در باره‌ي نحوه‌ي تقديم جوايز و تقدير‌نامه‌ها. تصميم هيئت بين‌المللي تصميم نهايي است.
5. مرور و بررسي مجدد نتايج مسابقه.
6. انتخاب کشوري که برگزار‌کننده‌ي مسابقه‌ي بعدي خواهد بود.

هيئت بين‌المللي تنها نهادي است که مي‌تواند در باره‌ي محروميت کشور‌ها‌يي که مفاد اين اساس‌نامه را رعايت نمي‌کنند تصميم بگيرد. ناظران مي توانند در جلسات هيئت بين‌المللي حضور داشته باشند، ولي نبايد رأي دهند و يا در بحث‌ها شرکت کنند.

۱۷

مسئول  برگزاري المپياد، نتايج را در يک مراسم رسمي اعلام و نشان‌ها را تقديم مي‌کند. همچنين اين نهاد نمايندگاني از سازمان و مؤسسات علمي برگزار‌کننده را نيز به مراسم پاياني دعوت مي‌کند.

۱۸

سازماندهي المپياد‌ها در دراز مدت توسط "دبير خانه‌ي المپياد جهاني ستاره‌شناسي و اختر فيزيک"  هماهنگ مي‌‌شود. اين دبير‌خانه شامل رئيس و دبير است. اين اشخاص توسط هيئت بين‌المللي براي مدت 5 سال، پس از انقضاي دوره‌ي قبلي انتخاب مي‌شوند.

رئيس و دبير علاوه بر افرادي که به موجب بند 4 عضو آن مي‌شوند عضو هيئت بين‌المللي هستند. . اين افراد به هر يک از المپياد‌هاي جهاني ستاره‌شناسي و اختر فيزيک دعوت مي‌شوند و هزينه‌ي سفر و ساير مخارج ايشان نيز به عهده‌ي کشور برگزار‌کننده مي‌باشد.

۱۹

تغييرات در اساس‌نامه‌ي فعلي، اضافه شدن بند‌هاي جديد و يا مستثني کردن بند‌هاي قبلي، فقط وسط هيئت بين‌المللي اعمال مي‌‌شود و نياز مند اکثريت آرا (  ) است.

هيچ تغييري در اين اساس‌نامه و يا برنامه‌ي درسي نبايد اتفاق بيفتد مگر آنکه همه ي  نماينده گان کشور ها  از متن آن پيش‌نهاد،  حداقل 3 ماه قبل مطلع شده باشند.

۲۰

شرکت در المپياد جهاني ستاره‌شناسي و اختر فيزيک حاکي از پذيرش اساس‌نامه ي فعلي توسط وزارت آموزش هر يک از کشور‌هاي شرکت‌کننده است.

۲۱

نسخه‌ي اصلي اين اساس‌نامه به زبان انگليسي نوشته شده است.