المپیاد نجوم


فاطمه گودرزی,بیوگرافی فاطمه گودرزی,عکس فاطمه گودرزی
بیوگرافی فاطمه گودرزی + مصاحبه

نام کامل: فاطمه گودرزی

تاریخ تولد:۱۳۴۲/۴/۱۹

محل تولد:تهران

تحصیلات: دیپلم اقتصاد

فعالیت: بازیگر سینما تلویزیون و تئاتر

همسر:عبدالرضا گنجی

درباره : نجومی

فرود کاوشگر چینی Chang’e 4 روی ماه، فصل تازه‌ای از اکتشافات فضایی را رقم زد؛ اما آیا این دستاورد چین می‌تواند مسابقه‌ی فضایی تازه‌ای را به جریان بیاندازد؟

چین روز پنجشنبه سوم ژانویه (۱۳ دی) به سومین کشوری تبدیل شد که کاوشگری را روی سطح ماه فرود آورده؛ اما مهم‌تر از همه، این کشور برای نخستین بار در تاریخ چنین کاری را در سمت پنهان ماه انجام داده است؛ بخشی که اغلب از آن با عنوان نیمه‌ی تاریک ماه نیز یاد می‌شود. توانایی فرود در سمت پنهان ماه، دستاوردی فنی بدون اتکا به دیگران و حاصل تلاش خود‌ چینی‌ها محسوب می‌شود که نه روسیه و نه ایالات متحده هیچ‌کدام به‌دنبال دستیابی به آن نبوده‌اند.

کاوشگر فرودآمده در سمت پنهان ماه با نام چانگ‌ ای ۴ (Chang’e 4) نمادی از رشد برنامه‌ی فضایی چین محسوب می‌شود و قابلیت‌هایی که در آن جمع شده است، برای چین و برای مناسبات میان کشورهای دنیا با این قدرت بزرگ مهم به‌شمار می‌روند. همان‌طور که دولت ترامپ در اندیشه‌ی رقابتی جهانی در عرصه‌ی فضا و همچنین اکتشافات فضایی آتی است، تبعات دستاورد تازه‌ی چینی‌ها، ایالات متحده را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.

یکی از محرک‌های اصلی سیاست‌های فضایی ایالات متحده از نظر تاریخی، رقابت با روسیه به‌خصوص در بستر جنگ سرد بوده است. اکنون سوالی که پیش می‌آید، این است که اگر موفقیت چین در عرصه‌ی فضا تداوم یابد، آیا احتمال دارد که ایالات متحده خود را در میانه‌ی مسابقه‌ی فضایی تازه‌ای پیدا کند؟

نیمه پنهان ماه / Moon

تصویری از سمت پنهان ماه که در ۱۳ دی توسط کاوشگر قمری چانگ ای ۴ ثبت شد

دستاوردهای چین در عرصه فضا

جمهوری خلق چین همچون ایالات متحده و روسیه نخستین‌بار در جریان توسعه‌ی موشک‌های بالستیک در دهه‌ی ۱۹۵۰ وارد فعالیت‌های فضایی شد. هرچند چینی‌ها در آن زمان از برخی کمک‌های اتحاد جماهیر شوروی بهره‌مند شدند؛ اما این کشور برنامه‌ی فضایی‌اش را تا حد زیادی با اتکا بر خود توسعه داد. بااین‌حال، سیاست یک گام بزرگ به جلو مائو تسه‌تونگ، رهبر چین کمونیستی و انقلاب فرهنگی وی موجب اختلال در این برنامه‌های اولیه شد.

چین نخستین ماهواره‌ی خود را در سال ۱۹۷۰ پرتاب کرد. به‌دنبال آن، برای تمرکز بر کارکردهای ماهواره‌های تجاری، برنامه‌ی پرواز فضایی انسانی اولیه‌ی این کشور متوقف شد. در ۱۹۷۸،‌ دنگ ژیائوپینگ با سازماندهی سیاست فضایی، تاکید کرد که چین به‌عنوان یک کشور در حال توسعه در مسابقه‌ای فضایی شرکت نخواهد کرد. در عوض، اقدامات فضایی چین بر پرتاب وسایل نقلیه‌ی فضایی و انواع ماهواره‌های ارتباطاتی،‌ سنجش از دور و هواشناسی متمرکز خواهد شد.

این بدان معنا نیست که چینی‌ها به قدرتی که اقدامات فضایی می‌تواند در سطح جهانی ایجاد کند، علاقه‌مند نبودند. آن‌ها در ۱۹۹۲، به این نتیجه رسیدند که در اختیار داشتن ایستگاهی فضایی، نشانه‌ای بزرگ و منبع اعتبار در قرن بیست‌ویکم خواهد بود. بدین ترتیب، یک برنامه‌ی پرواز فضایی انسانی مجددا به جریان افتاد که توسعه‌ی فضاپیمای شنژو را در پی داشت. علاوه‌بر این، یانگ لیوه، نخستین فضانورد چینی نیز در سال ۲۰۰۳ به فضا پرتاب شد. در مجموع، ۶ مأموریت شنژو ۱۲ فضانورد را به مدار نزدیک زمین و از میان آن‌ها دو تن را به ایستگاه فضایی تیانگونگ ۱ حمل کردند.

چین علاوه‌بر پرواز فضایی انسانی، موفق به انجام مأموریت‌های علمی نظیر چانگ‌ای ۴ نیز شده است. در نخستین مأموریت قمری این کشور، چانگ‌ای ۱ در اکتبر ۲۰۰۷ در مدار پیرامون ماه چرخید و در سال ۲۰۱۳ نیز کاوشگری در ماه فرود آمد. برنامه‌های آتی چین شامل یک ایستگاه فضایی جدید، پایگاهی قمری و احتمالا مأموریت‌های بازگشت نمونه از مریخ است.

Moon Landerمدلی از سطح‌نشین قمری برای کاوشگر قمری چانگ‌ای ۴ چین

یک مسابقه‌ی فضایی جدید؟

مهم‌ترین ویژگی قابل‌توجه برنامه‌ی فضایی چین، به‌خصوص در مقایسه با برنامه‌های اولیه‌ی ایالات متحده و روسیه، سرعت آهسته و پیوسته‌ی آن است. به‌دلیل محرمانه بودن بسیاری از جنبه‌های برنامه فضایی چین، ظرفیت‌های دقیق آن نامشخص است. بااین‌حال، برنامه‌ی فضایی این کشور را احتمالا می‌توان با دیگر همتایانش در یک سطح دانست.

علاوه‌بر این، چین به‌لحاظ کاربردهای نظامی نیز مهارت‌های قابل‌توجه خود را نشان داده است. این کشور در سال ۲۰۰۷ در جریان انجام یک آزمایش ضدماهواره، موشکی زمینی را برای نابودی یک ماهواره‌ی آب‌وهوایی ازکارافتاده پرتاب کرد. هرچند این اقدام موفقیت‌آمیز بود؛ اما با انجام آن توده‌ای از بقایای مداری ایجاد شد که همچنان به تهدید دیگر ماهواره‌ها ادامه می‌دهد. فیلم سینمایی «گرانش» که در سال ۲۰۱۳ ساخته شد، خطرات زباله‌های فضایی را برای ماهواره‌ها و انسان‌ها به‌تصویر کشید. وزارت دفاع ایالات متحده در گزارش سال ۲۰۱۸ خود اعلام کرد که رشد برنامه‌ی فضایی ارتش چین با سرعت ادامه دارد.

Long March-3B rocketراکت لانگ مارچ ۳ بی کاوشگر قمری چانگ‌ای ۴ را از پایگاه پرتاب ماهواره‌ی شیچانگ به فضا حمل می‌کند

ایالات متحده با وجود توانایی‌هایش، به‌دلیل نگرانی‌های امنیت ملی برخلاف دیگر کشورها وارد هیچ‌گونه همکاری قابل‌توجه‌ای با چین نشده است. در حقیقت، یک قانون مصوب سال ۲۰۱۱ تماس مقامات این کشور را با مسئولان فضایی چینی منع می‌کند. بنابراین، آیا این عدم همکاری نشانه‌ای مبنی بر یک مسابقه‌ی فضایی جدید بین ایالات متحده و چین است؟

از نگاه پژوهشگر سیاست فضایی وبسایت theconversation، به سؤال بالا هم می‌توان جواب مثبت و هم منفی داد. برخی از مقامات آمریکایی از جمله اسکات پیس، مسئول اجرایی شورای ملی فضایی به‌صورت محتاطانه‌ای نسبت به ظرفیت موجود برای همکاری خوشبین‌اند و بر این باور نیستند که مسابقه‌ی فضایی جدیدی در حال آغاز است. جیم برایدنستاین، مدیر ناسا به‌تازگی در همایش بین‌المللی فضانوردی در آلمان با رئیس برنامه‌ی فضایی چین ملاقات کرد و با وی درباره‌ی زمینه‌های همکاری چین و ایالات متحده به گفت‌وگو پرداخت. بااین‌حال، حضور فزاینده‌ی نظامی در فضا می‌تواند جرقه‌ی افزایش رقابت را بزند. دولت ترامپ از تهدید چین و روسیه به‌منظور پشتیبانی از استدلالش برای تشکیل شاخه‌ی نظامی جدیدی به‌نام نیروی فضایی استفاده کرده است.

صرف‌نظر از این، توانایی‌های چین در فضا به‌حدی گسترش یافته که بازتاب آن در فرهنگ عامه قابل مشاهده است. در رمان «مریخی»، نوشته‌ی اندی ویر، نویسنده‌ی آمریکایی و بعدا نسخه‌ی سینمایی آن، ناسا برای کمک به نجات فضانورد گیرافتاده‌اش در مریخ به چین رو می‌آورد. هرچند رقابت می‌تواند منجر به پیشرفت‌هایی در فناوری شود؛ همان‌طور که نخستین مسابقه‌ی فضایی نشان داد؛ اما ظرفیت جهانی بزرگتر برای اکتشافات فضایی می‌تواند نه‌تنها برای نجات فضانوردان گرفتار، بلکه برای افزایش دانش درباره‌ی جهانی که همگی در آن زندگی می‌کنیم نیز سودمند واقع شود. حتی اگر خیزش چین منادی رقابت فضایی تازه‌ای باشد، تمام عواقب آن منفی نخواهد بود.

درباره : نجومی

یک دختر ۱۱ ساله از خطه کرمان به پروفسور فیروز نادری دانشمند ایرانی‌الاصل آژانس فضایی آمریکا در یک نامه از آرزوی فضانورد شدن خود گفته است.
درباره : نجومی

لمپیاد نجوم: محققان موسسه ریکن ژاپن و سازمان فضایی ژاپن در رصدخانه رادیویی ALMA واقع در شمال شیلی برای اولین‌بار میدان مغناطیسی موجود در نزدیکی دو سیاهچالۀ غول‌پیکر را مورد بررسی قرار دادند.

blackholeبه گزارش لمپیاد نجوم، نکته عجیب این است که، به نظر نمی رسد قدرت این میدان‌های مغناطیسی برای به وجود آوردن ِ هاله‌ها و ابرهای پلاسمای آتشین در اطراف سیاهچاله‌های مرکزی کهکشان‌ها کافی باشد. مدت‌هاست که محققان می دانند سیاهچاله‌های غول پیکر، گاهی اوقات کهکشان‌های میزبان خود را تحت تاثیر قرار می دهند. این سیاه‌چاله‌ها دارای ابرهای پلاسمای آتشینی هستند که، مانند کرونای اطراف خورشید عمل می کنند. در سیاه‌چاله‌ها، این هاله‌ها می توانند تا دمای یک میلیارد درجه سانتیگراد داغ شوند. مدت‌ها تصور می شد که، مانند انرژی خورشیدی، هاله‌ها با انرژی میدان مغناطیسی گرم می شوند. با این حال، هنوز میدان مغناطیسی ِ اطراف سیاه‌چاله‌ها به خوبی بررسی نشده، و مکانیزمش درک نشده است.

در یکی از مقالات منتشر شده در سال ۲۰۱۴، گروهی از محققان پیشنهاد کردند که الکترون‌های موجود در پلاسمای اطراف سیاهچاله‌ها، نوعی نور خاص را تولید می کنند، این نور به عنوان تابش سنکروترون شناخته می شود و در نیروی مغناطیسی نیز وجود دارد. به طور خاص، این پرتو در گروه امواج رادیویی قرار می گیرد، به این معنی که دارای امواج الکترومغناطیسی با طول موج طولانی و فرکانس پایین است.

به منظور کسب اطلاعات بیشتر، دانشمندان تصمیم گرفتند تا اطلاعاتی را از دو سیاهچاله “نزدیک” به ما بدست آورند که اولی در هسته کهکشانی فعال: IC 4329A، قرار دارد و حدود ۲۰۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد. دومنی سیاهچاله نیز در کهکشان NGC 985، واقع شده که حدود ۵۸۰ میلیون سال نوری با زمین فاصله دارد. بنابراین محققان با استفاده از رصدخانه ALMA در شیلی شروع به کار کردند و مشاهدات خود را با یافته‌های دو تلسکوپ رادیویی دیگر از رصدخانه VLA ایالات متحده و رصدخانه ATCA در استرالیا، که دارای باند فرکانس ِ اندکی متفاوت بودند، مقایسه کردند.

این تیم متوجه شد که میزان انتشار امواج رادیویی علاوه بر انتشار گازهای «فواره‌ای» که توسط سیاهچاله‌ها تولید می شود، ناشی از “تابش سنکروترون” نیز می باشد. این تابش به طور طبیعی ممکن است از حرکت الکترون‌ها در یک میدان مغناطیسی بسیار قوی نیز رخ دهد و این تابش در تمام طول موج‌ها از پرتو گاما گرفته تا امواج رادیویی دیده شده‌است. خصیصه ویژه این نوع تابش قطبش و طیف آنهاست. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Astrophysical منتشر شده است.

ترجمه: سهیلا دوست پژوه/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: phys.org

درباره : نجومی

مسواک Y Brush,اخبار علمی,خبرهای علمی,اختراعات و پژوهش
درباره : نجومی

GeminidsP jccلمپیاد نجوم: این یک شب غیرعادی برای تماشای مسیر صورت فلکی گاو بود. این صورت فلکی همیشه میزبان دو خوشۀ ستاره‌ای درخشان بوده است – خوشه پروین که در سمت راست قابل مشاهده است...

نوشته ستارگان، بارش شهابی و یک دنباله‌دار اولین بار در وب سایت علمی لمپیاد نجوم. پدیدار شد.

درباره : نجومی

ژیلت,اخبار علمی,خبرهای علمی,اختراعات و پژوهش
درباره : نجومی

لمپیاد نجوم: اینترنت کوانتومی می تواند زمینه را برای ارتباطات نسل بعدی و فوق امن مهیا کند، اما آیا در مقیاس جهانی امکان پذیر است؟ بر اساس آزمایش جدیدی که میان ماهواره‌ها در مدار و ایستگاهی در زمین انجام شد، بله این امکان وجود دارد.

wheeler light wave webبه گزارش لمپیاد نجوم، دانشمندان توانستند فوتون‌های متعددی را در قالب پالس‌های نور فروسرخ میان ماهواره‌های روسی «GLONASS» و مرکز فضایی ژئودزی در زمین مبادله کنند. مرکز ژئودزی تحت مدیریت آژانس فضایی ایتالیا قرار دارد. ارسال این سیگنال‌ها برای عبور از ۲۰۰۰۰ کیلومتر هوا و فضا بدون هیچ تداخل یا هدر رفت داده‌ای کار بسیار دشوار و چالش برانگیزی است، اما محققان به نشانه‌های نویدبخشی دست یافته‌اند که درصدِ امکان‌پذیری این شبکه جهانی را بالا می برد. «جوزپ والون» محقق از دانشگاه پادووا در ایتالیا گفت: «ارتباطات کوانتومی فضایی یک راه مفید و نویدبخش برای تضمین امنیت بدون قید ارتباطات میان ماهواره‌ها با زمین هستند. در این راستا میتوان از پروتکل‌های اطلاعات کوانتومی بعنوان توزیع کلید کوانتومی استفاده کرد.»

توزیع کلید کوانتومی نوعی رمزنگاری کوانتومی است که در آن یک گذرواژه محرمانه بین دو طرف به اشتراک گذاشته می شود. گذرواژه محرمانه یا کلید، به بیت‌هایی از داده کوانتومی تعمیم داده می شود؛ به طوری که شنودکننده‌های احتمالی سعی دارند پیام را رهگیری کند. در نتیجه، در بیت‌ها اختلال ایجاد شده و آلیس و باب متوجه می شوند که فرایند انتقال اطلاعات به خطر افتاده است. چنانچه در کلید اخلالی ایجاد نشود، میتوان از آن برای رمزگذاری پیام‌هایی که از طریق یک کانال ناامن ارسال می شوند، استفاده کرد. هک کردن پیام مکانیک کوانتومی باعث میشود پیام خودش را حذف کند. این کار تا کنون فقط به لحاظ نظری پیاده‌سازی شده است.

در اینجا، کلید تبادل موفقیت‌آمیز داده، استفاده از بازتاب دهنده‌های منفعل بود که بر روی ماهواره‌ها نصب شده بودند تا سیگنال‌های نوری راه دور را سالم و دست نخورده نگه دارند. با این کار، رکورد قبلی برای این نوع ارتباط کوانتومی تا ۱۵۰۰۰ کیلومتر ارتقا پیدا کرد. اگرچه برقراری ارتباط قابل اطمینان با ماهواره‌هایی که در قسمت بالایی در مدار قرار می گیرند (مثل ماهواره‌های روسی)، دشوارتر است، اما آنها به شکل منظم‌تری از دید ایستگاه‌های زمینی عبور می کنند.

این نوع فناوری بتازگی مطرح شده و مراحل ابتدایی خود را سپری می کند. محققان در حال بررسی این مسئله هستند که آیا می توانند به شکل سودمندتری آن را به کار ببرند یا خیر. در حال حاضر، دقیقا مشخص نیست که اینترنت کوانتومی برای چه استفاده خواهد شد یا حتی چگونه راه‌اندازی و به کار گرفته خواهد شد. گمان ما این است که نسخه‌ای پیشرفته و کاملا تخصصی از اینترنت عادی خواهد بود که تنها تعداد خاصی از برنامه‌ها و وسیله‌ها قادر به استفاده از آن خواهند بود.

آنچه اکنون می دانیم این است که ارتباطات کوانتومی میان ماهواره‌های قرار گرفته در مدار و زمین مقدور است. این مسئله حائز اهمیت می باشد زیرا شبکه‌های ماهواره‌ای که از آنها استفاده می کنیم، هر روز پیشرفته‌تر می شوند. والون در پایان خاطر نشان کرد: «فناوری‌های ماهواره محور، میتوانند طیف وسیعی از کاربردهای نظامی، علمی و مهندسی را فراهم آورند؛ مثل ارتباطات، هدایت، زمانبندی، حسگری از راه دور، هواشناسی، جستجو و نجات، کاوش‌های فضایی و اخترشناسی. میتوان از این سامانه‌ها برای انتقال امن اطلاعات و داده‌ها از ماهواره‌هایِ در حال گردش به ایستگاه‌های واقع در زمین استفاده کرد. محافظت از این کانال‌های ارتباطی در برابر کارهای خصومت آمیز برای عملیات نظامی و غیرنظامی اهمیت بالایی دارد.» این مقاله در مجله Quantum Science and Technology منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: sciencealert.com

درباره : نجومی

مارک زاکربرگ,اخبار علمی,خبرهای علمی,پژوهش

بنیاد خیریه‌ای که مارک زاکربرگ موسس فیسبوک و همسرش تاسیس کرده‌اند قصد دارد با سرمایه‌گذاری ۵ میلیارد دلاری، موجب پیشرفت چشمگیر تحقیقات پزشکی تا ریشه‌کن شدن بیماری‌ها شود.

به گزارش ایسنا و به نقل از بیزنس اینسایدر، مارک زاکربرگ موسس فیسبوک و همسر پزشک وی پریسیلا چان با اختصاص ۵ میلیارد دلار، گام بلندپروازانه‌ای در راه مبارزه با بیماری‌ها در سراسر جهان برداشته‌اند.

 

هدف این بنیاد موسوم به “ابتکار چان زاکربرگ” این است که همه بیماری‌ها را در یک نسل درمان کند.

 

این زوج قدرتمند با فروش تقریبا ۳۰ میلیون سهم خود از فیسبوک، بیش از ۵ میلیارد دلار برای کمک به تامین مالی این پروژه تهیه کردند.

 

یکی دیگر از بخش‌های جالب توجه در مورد این پروژه این است که بر روی توسعه یک دستگاه قابل کاشت در مغز متمرکز است.

 

این پروژه زیست‌پزشکی وسیع توسط دانشمندان برتر دانشگاه‌های استنفورد، یو سی برکلی و یو سی سانفرانسیسکو  رهبری می‌شود.

 

تیم “چان زاکربرگ” می‌گوید: ماموریت ما این است که اکتشافات اساسی انجام دهیم و فناوری‌های جدیدی را توسعه دهیم تا پزشکان بتوانند تمام بیماری‌های کودکان ما را درمان، پیشگیری یا مدیریت کنند. در طول این راه، ما با شرکای خود کار خواهیم کرد تا نقشه هر سلول از بدن را بکشیم و تهدیدات سلامتی را به سرعت تشخیص دهیم.

 

چوب جادو

تمرکز اصلی این پروژه بر توسعه یک دستگاه قابل ایمپلنت در اطراف مدارهای بی‌سیم مغز به نام “چوب جادو”(The Wand) است که می‌تواند افکار را به دستورات ترجمه کند.

 

این دستگاه بر روی میمون‌ها تست شده است و نشان داده که می‌تواند در زمان واقعی حرکت میمون را ضبط، تحریک و مختل کند.

 

این دستگاه را می‌توان برای درمان افراد مبتلا به صدمات نخاعی و یا بیماری‌های دیگر که بر اندام حرکتی تاثیر می‌گذارد، به کار گرفت.

 

طبق اطلاعات منتشر شده، این دستگاه می‌تواند برای درمان بیماری‌هایی مانند صرع یا پارکینسون به عنوان راهی برای جلوگیری از تشنج و یا سایر حرکات خطرناک استفاده شود.

 

دستگاه “چوب جادو” می‌تواند همزمان با فراهم کردن درمان، مغز را نظارت و کنترل کند.

 

این دستگاه حتی به طور خودکار قادر به تغییر رفتار پستانداران آزمایش شده بود. “چوب جادو” زمانی را که میمون‌ها قصد حرکت و جنبیدن دارند، احساس می‌کند و تشخیص می‌دهد، سیگنال‌های الکتریکی مغز آنها را می‌خواند و در صورت لزوم حرکت را متوقف می‌کند.

 

قطعا دیدن توسعه این تکنولوژی توسط تیم “چان زاکربرگ” جالب خواهد بود و اینکه تاثیرات دیگری که فناوری “چوب جادو” در آینده روی بشریت خواهد گذاشت، چه خواهد بود؟

 

درباره : نجومی

هی جیانکوی,اخبار علمی,خبرهای علمی,پژوهش
درباره : نجومی
صفحات سایت