المپیاد نجوم


لمپیاد نجوم: شکارچی چه زمانی تا این حد زرق و برق‌دار شد؟ این تفسیر رنگی بخشی از صورت فلکی شکارچی است، رنگ قرمز ناشی از هیدروژن و گوگرد(SII) میباشد و رنگ سبز-آبی هم اکسیژن (OIII) ساطع می کند.

OrionRedBlue Lindemannهاله‌های رنگی موجود در این عکس ِ برجسته به طور دیجیتالی پردازش شدند تا به منشا عناصر تشکیل دهنده‌شان اشاره کنند. این کامپوزیت نفس‌گیر از صدها تصویر تشکیل شده که جمع‌آوری‌شان تقریبا ۲۰۰ ساعت به طول انجامیده است. حلقۀ بارنارد در انتهای تصویر دیده می شود که به نظر ساختارهای میان ستاره‌ای را شامل می شود، مثل سحابی پیچیدۀ جبار درست در سمت راست مرکز تصویر. سحابی شعله نیز به سرعت در عکس مکانیابی می شود اما یک چشم خیلی دقیق می تواند عقب‌نشینی سحابی سر اسب را تشخیص دهد. همانند درخشندگی و زرق و برق شکارچی، یک توضیح خوب برای منشا حلقۀ بارنارد یک انفجار ابرنواختری می باشد که حدود دو میلیون سال پیش رخ داده است.

سایت علمی لمپیاد نجوم / منبع: apod

درباره : نجومی

جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی
بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

درباره : نجومی

ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا

با آغاز سال ۱۹۶۹ آمریکایی‌ها در آخرین مرحله فرود انسان بر ماه بودند و سر و صدای بسیاری به پا کرده و این خبر تیتر بیشتر روزنامه‌های دنیا شده بود، به همین دلیل مسئولین سیاسی شوروی سابق به دنبال برنامه‌ای هیجان‌انگیز و جنجالی بودند تا آثار تبلیغاتی سفر آمریکایی‌ها به ماه را تا حدودی خنثی کند.

به گزارش ایسنا، در جلسه سران، پس از چند ساعت مشورت سرانجام پیشنهاد پرواز مشترک سه ناو فضایی سایوز و اتصال دو ناو را پذیرفتند و قرار گذاشتند ناو سوم از انجام مراحل نزدیک شدن و اتصال، فیلمبرداری کند. این برنامه می‌توانست هم در شوروی و هم در جهان باعث سر و صدا شود و بر افکار مردم تاثیر بگذارد.

 

سایوز –۶ روز ۱۱ اکتبر سال ۱۹۶۹ به سرنشینی گئورگی شونین و والری کوباسف پرتاب شد. فضانوردان سایوز ۶ ماموریت داشتند ضمن عکسبرداری از عملیات الحاق سایوز۷ و ۸  یک دستگاه جوشکاری با نام ولکان را در فضا آزمایش کنند.

 

روز بعد یعنی در ۱۲ ماه اکتبر سال ۱۹۶۹ سایوز- ۷ راهی مدار زمین گردید. سرنشینان این ناو عبارت بودند از آناتولی فیلیپچنکو، ولادیسلاو ولکف و ویکتور گارباتکو.

 

ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا

روز ۱۳ اکتبر، سومین ناو یعنی سایوز- ۸ پرتاب شد. بر عرشه این ناو ولادیمیر شاتالف ‏و الکسی یلیسیف حضور داشتند.

 

طبق برنامه زمان‌بندی، روز ۱۴ ماه اکتبر بایست پهلوگیری سایوز- ۸ با سایوز-۷ اجرا می شد اما موقع شروع عملیات مشخص گردید که دستگاه پهلوگیری و هدایت خودکار سایوز-۷ نقص فنی دارد و ارتباط رادیویی بین دو ناو سایوز ۷و ۸ از بین رفته است. در نتیجه این اشکال، ناوها به فاصله چند کیلومتری از کنار هم دیگر رد شدند.

 

کارشناسان در مرکز هدایت پروازها به فکر رفع این مشکل افتادند و اقدام خطرناکی را پیشنهاد کردند: کیهان نوردان فاصله بین ناوها را تا چند متر کاهش دهند بعد از این مرحله می‌شد هدایت دستی پهلوگیری را فعال کرد. تلاش دوم پهلوگیری که روز ۱۴ اکتبر انجام شد باز هم موفقیتی در پی نداشت. یک بار دیگر دو ناو کیهانی از کنار هم عبور کردند. بالاخره بررسی کارشناسان نشان داد که عملیات انجام شدنی نیست و به رغم تلاش کیهان نوردان، به دلیل مشکل سخت افزاری ناو سایوز، الحاق صورت نگرفت. این شکست، هم برای کیهان نوردان و هم کارشناسانی که در زمین کار می‌کردند بسیار دل آزار و تاسف آور بود. تمام هم و غم آنها به نمایش گذاشتن تصاویر نزدیک شدن و پهلوگیری دو ناو بود و می‌خواستند با این کار جنجالی، جهانیان را به تعجب وادارند!

 

ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا

خبرگزاری “تاس” شوروی، مجبور بود گزارش خود را محدود کند و فقط در مورد مانورهای دو ناو و نزدیک شدن ناوها به هم در فضا گزارشی را ارسال کند که چندان چیز شگفت انگیزی محسوب نمی‌شد!

 

در این بین کیهان نوردان ناو سایوز- ۶ یک آزمایش منحصر به فرد جوشکاری برقی فلزات با استفاده از دستگاه ولکان را به انجام رساندند که بعداً معلوم شد بسیار خطرناک بوده است. آزمایش مذکور به این ترتیب باید صورت می گرفت که کیهان نوردان دستگاه جوشکاری را در بخش مداری آماده می‌کردند. بعدا وارد بخش فرودی شده دریچه بین دو قسمت را می‌بستند. سپس دریچه بیرونی بخش مداری باید باز می‌شد و به این ترتیب عملیات در فضای آزاد کیهانی و شرایط خلا صورت می‌گرفت.

 

دستگاه ولکان با کمک سامانه کنترل از راه دور و طبق برنامه‌ای که برای آن پیش‌بینی شده بود عمل کرد. موقعی که کار تمام شد. کیهان نوردان مجددا دریچه بیرونی را بستند و به بخش مداری، هوا تزریق کردند، سپس برای بررسی چگونگی کار و برداشتن نمونه‌ها به داخل بخش مداری رفتند و متوجه وضعیت خطرناکی شدند: دستگاه جوشکاری، چند نمونه از فلزات را جوش داده اما  به دلیل بروز یک اشتباه، شعاع کار عمیق‌تر شده و به میز کار و حتی کف ناو  رسیده به این ترتیب امکان ترک خوردن پوسته بخش مداری وجود داشت و هر لحظه می‌توانست بشکند و باعث تکه تکه شدن کل ناو شود. به همین دلیل کیهان نوردان خیلی سریع نمونه‌های جوش خورده را برداشته به بخش فرودی برگشته و دریچه را بستند. خوشبختانه اتفاق وحشتناکی رخ نداد.

ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا

 

پس از اتمام زمان ماموریت، ناوها با فاصله یک روزه فرود آمدند. ۱۶ اکتبر خدمه ناو سایوز-۶ به زمین بازگشتند و در ۱۷ و ۱۸ اکتبر سرنشینان دو سایوز بعدی .

 

مطبوعات شوروی سابق جنجال تبلیغاتی وسیعی درباره پرواز سه‌گانه سایوز  به راه انداختند که به صفحات اول مطبوعات دنیا هم کشیده شد اما در حقیقت می‌توان گفت این سر و صداها، جنجالی برای هیچ بود چون اصلی‌ترین بخش ماموریت ناکام ماند.

 

ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا
ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا
ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا
ناو فضایی سایوز,اخبار علمی,خبرهای علمی,لمپیاد نجوم و فضا
درباره : نجومی

جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی
بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

درباره : نجومی

درباره : نجومی

ریچارد برانسون، بنیانگذار و رئیس شرکت گردشگری فضایی ویرجین گلکتیک، اعلام کرد که موقتا همکاری خود با عربستان سعودی را به حالت تعلیق در می‌آورد.

 شرکت گردشگری فضایی ویرجین گلکتیک ممکن است، سرمایه ۱ میلیارد دلاری که عربستانی‌ها وعده‌اش را دادند از دست بدهد. این تصمیم در پی ناپدید شدن روزنامه‌نگار عربستانی گرفته شد. جمال خاشقجی، نويسنده و روزنامه‌نگار عربستان سعودي است و ستون‌نويس بخش نظرات بين‌الملل روزنامه واشنگتن پست، از ۲ اکتبر (۱۰ مهر) پس از مراجعه به کنسولگری عربستان در ترکیه ناپدید شده است.

گروه ویرجین سال گذشته اعلام کرد که ویرجین گلکتیک و سایر شرکت‌های زیرمجموعه‌اش، اسپیس‌شیپ کمپانی و ویرجین اوربیت، سرمایه‌گذاری ۱ میلیارد دلاری را از صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی دریافت خواهند کرد. این بودجه می‌تواند به توسعه فضاپیمای ویرجین گلکتیک (که هدف آن فرستادن گردشگران مدار زمین است) و همچنین توسعه‌ی موشک ویرجین اوربیت که برای پرتاب از روی هواپیمای حامل طراحی می‌شود اختصاص پیدا کند.

ویرجین حتی می‌تواند از این پول برای تحقق یکی دیگر از پروژه‌های خود پیرامون سفرهای هوایی به‌وسیله موشک استفاده کند. ویرجین در عوض این سرمایه‌گذاری، ممکن است به رشد صنایع سرگرمی فضایی در عربستان کمک کند. اما این قبل از ناپدید شدن روزنامه‌نگار عربستانی بود.

ریچارد برانسون، روز پنجشنبه در پستی در وب‌سایت ویرجین نوشت:

 امیدواری زیادی به دولت کنونی عربستان سعودی و رهبر آن، شاهزاده محمد بن سلمان داشتم و به همین دلیل از پذیرفتن مدیریت دو پروژه‌ی گردشگری در دریای سرخ خرسند شدم.

با این حال، به‌دلیل ناپدید شدن جمال خاشقجی، تنش‌هایی بین دو طرف به وجود آمده است. خاشقجی که از منتقدان عربستان سعودی بود، از زمان ورود به کنسولگری این کشور در ترکیه ناپدید شده است. فرض بر این است که او در داخل کنسولگری کشته شده است و مقامات ترکیه نیز با استناد به مدارکی گزارش داده‌اند که نوارهای ضبط شده صوتی و ویدیویی دارند که این فرضیه را ثابت می‌کند. با این حال، دولت عربستان سعودی هر گونه مسئولیتی را رد می‌کند و ادعا می‌کند که جمال خاشقجی همان روز کنسولگری را ترک کرده است.

برانسون هم با توجه به وضعیت نامعلوم این پرونده، تصمیم گرفت که رابطه‌اش را با عربستان سعودی را قطع کند. او در ادامه پست خود نوشت:

اگر ثابت شود، آنچه در خصوص ناپدید شدن روزنامه‌نگار جمال خاشقجی اتفاق افتاد، درست است، توان هر یک از ما در غرب برای تجارت با دولت عربستان سعودی تغییر می‌کند.

برانسون گفت که شرکتش از مقامات سعودی، درخواست اطلاعات بیش‌تری در مورد این اتفاق کرده است. اما تا زمانی که همه چیز روشن شود، مذاکرات برای سرمایه‌گذاری عربستانی‌ها در ویرجین گالکتیک و ویرجین اوربیت موقتا متوقف می‌شود.

مقاله‌های مرتبط:

در همین حال، شرکت‌های ویرجین پیشرفت‌های خوبی در برنامه‌های پرواز فضایی خود داشتند. ویرجین گلکتیک  با تمرکز بر سیستم‌‌های امنیتی به‌ سختی در تلاش است تا شهرت خود را که پس از سقوط فضاپیمای VSS اینتر پرایس در سال ۲۰۱۴ خدشه ‌دار شده، بازگرداند. این شرکت از اواخر سال ۲۰۱۶، در حال آزمایش‌ هواپیمای فضایی VSS یونیتی است. برانسون ادعا می‌کند که این فضاپیما طی چند هفته آینده طی یک پرواز آزمایشی به فضا فرستاده می‌شود. علاوه بر این، ویرجین اوربیت نیز امیدوار است که نخستین پرواز موشک لانچر ۱ را انجام دهد.

درباره : نجومی

لمپیاد نجوم: داده‌های جدید از یکی از فضاپیماهایی که در مدار مریخ گردش می‌کند، به وسیلۀ اندازه‌گیری مقدار تشعشعاتی که فضانورد تجربه خواهند کرد، تأیید می‌کند که سفر فضایی انسان چقدر خطرناک و چالش برانگیز خواهد بود.

aacfcbeبه گزارش لمپیاد نجوم، پرتو کیهانی از ذرات فوق‌العاده کوچکی که با سرعتی بسیار زیاد( تقریباً با سرعت نور) حرکت می‌کنند، تشکیل شده‌اند. این قابلیت حرکت در سرعت نور پدیده‌ای است که بدن انسان مجهز به مقاومت در برابر آن نیست. این پرتوها در سراسر فضا حرکت می‌کنند، اما اتمسفرِ زمین در برابر بدترین تأثیراتِ آن از ما محافظت می‌کند. بدین معنی که هرچه از سطح زمین دورتر شویم، بدن ما پرتوهای کیهانیِ بیشتری را جذب خواهد کرد.

وقتی به مریخ سفر می‌کنید، مشکل بزرگی به وجود خواهد آمد. جوردانکا سمکووا، فیزیکدان آکادمی علوم بلغارستان و دانشمند ارشد در این پژوهش جدید، گفت: «میزان تشعشعات و تابشی که توسط فضانوردان در فضای بین سیاره‌ای جمع می‌شود، چند صد برابر بیشتر از میزان تشعشعاتی است که توسط انسان در همان دورۀ زمانی روی زمین جمع می‌شود و چندین برابر بیشتر از میزان تشعشعاتی است که توسط فضانوردان و کیهان‌نوردانی که در ایستگاه فضایی بین‌المللی کار می‌کنند، جمع می‌شود. نتایج ما نشان می‌دهد که این سفر به خودیِ خود خطرات قابل توجهی از نظر تابش پرتوهای کهانی برای فضانوردان ایجاد می‌کند.»

marsاین نتایج بر اساس اطلاعات مدارگرد ردیاب گاز اگزومارس متعلق به آژانس فضایی اروپا، بدست آمده است. این فضاپیما از سال ۲۰۱۶ تا کنون به دور سیارۀ سرخ می‌چرخد. یکی از ابزارهایی که این فضاپیما حمل می‌کند تشعشع‌سنج است، که در سراسر سفرهای مداری، اندازه‌گیری‌هایی را انجام داده است. به گفته محققان اندازه‌گیری‌ها نشان می‌دهد که فقط رفتن به مریخ و برگشتن از آن، فضانوردان را در معرضِ حداقل ۶۰٪ از ماکزیمم مقدار مجاز می باشد.

چیزی که دقیقاً به عنوان ماکزیمم توصیه شده، با توجه به سن و جنسیت متفاوت، بین ۱ تا ۴ سیورت است. ۱ برای زنی ۲۵ ساله و ۴ برای مردی ۵۵ ساله. (واحد سیورت برای تفاوت در وزن است.) اما ۶۰٪ فقط برای یک سفر رفت و برگشتی بسیار نگران‌کننده است، زیرا احتمالاً کسی که به مریخ می‌رود، حداقل زمان کمی را هم روی سطح این سیاره سپری می‌کند- در بهترین حالت، بدون جذب بیش از اندازۀ تشعشعات.

ترجمه: زهرا جهانبانی/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: livescience.com

درباره : نجومی

جمشید مشایخی,بیوگرافی جمشید مشایخی,عکس جمشید مشایخی
بیوگرافی جمشید مشایخی + عکس

نام اصلی: جمشید مشایخی

زمینه فعالیت: سینما و تلویزیون

تولد: ۵ آذر ۱۳۱۳

جاجرود، استان تهران

ملیت: ایرانی

سال‌های فعالیت: ۱۳۳۵ تاکنون

درباره : نجومی

لمپیاد نجوم: بالاخره یک ماموریت باید اولین باشد. در فضا اولین اکتشاف­گران، فضاپیماهای دوقلوی پایونیر ۱۰ و ۱۱ بودند که مسیر اکتشفات کیهانی را نشان دادند، در این مقاله در مورد این کاوشگرها می نویسیم.

ac۱- قبل از ویجر

ویجر با گردش در خارج از منظومه­ شمسی و مشاهدات میان­ ستاره­‌ای خود، اغلب به عنوان بزرگترین ماموریت رباتی فضا شناخته می­ شود؛ اما امروزه ما پایونیر شجاع را به یاد داریم که ثابت کرد ماموریت حماسی ویجر ممکن است.

۲- جایی که قبلا چیزی نرفته است

۴۵ سال پیش دانشمندان هنوز از سختی مسیریابی کمربند سیارکی اصلی آگاه نبودند. این کمربند شامل خرده سیارک­‌های سنگی در منطقه­‌ای وسیع میان مریخ و مشتری است. پایونیر ۱۰ به دانشمندان کمک کرد تا این مشکل را در ۶ ماهۀ اول سال ۱۹۷۳ حل کنند. این فضاپیما چند برخورد را ثبت کرد (کمتر از آن چیزی که انتظار می­ رفت) و به مهندسان روش­های جدیدی برای مسیریابی فراتر از سیاره زمین آموخت.

۳-پیشگام شماره دو

پایونیر ۱۱ یک فضاپیمای پشتیبان بود که پس از عبور پایونیر ۱۰ از کمربند سیارکی، در سال ۱۹۷۳ به فضا پرتاب شد. این ماموریت برای دومین‌بار نگاهی نزدیک به مشتری و اولین تصاویر نزدیک از زحل را فراهم کرد و به مهندسان نقشه­‌هایی برای گردش در فضای سیاره‌­های بیرونی داد تا هنر مسیریابی میان­ سیاره‌­ای خود را بیازمایند.

۴-اولین مسافر مشتری

۳۶۳ سال بعد از اینکه انسان برای اولین‌بار به کمک تلسکوپ به مشتری نگاه کرد، پایونیر ۱۰ در دسامبر ۱۹۷۳ اولین مهمان ساخته­ دست انسان در حوالی این سیاره غول‌پیکر بود. این فضاپیما حدود ۳۰۰ عکس در پرواز نزدیک خود به مشتری ثبت کرد که از فاصلۀ ۱۳۰۰۰۰ کیلومتری ابرهای مشتری گرفته شده بودند.

۵-خانواده­ پایونیر

پایونیر کار خود را به عنوان یک ماموریت فضایی در دهه­ ۱۹۵۰ آغاز کرد و رفته رفته به فضاپیماهای پیشرفته‌­تری مجهز شد؛ از جمله ماموریت سیاره­ ناهید که چند کاوشگر برای بررسی عمق ابرهای سمی آن به فضا پرتاب شدند.

۶- یک پایونیر و یک پایونیر

دنیای موسیقی “ون هالن” را دارد، اما دنیای علم “ون آلن”. وی از کاوشگر پایونیر ۱ تا ۱۱ ، یک ستاره در اکتشافات سیاره­‌ای بود. جیمز ون آلن را به عنوان اولین اکتشافگر علمی فضا می­ شناسند که عضو ثابت ماموریت فضایی پایونیر بود. او از اولین تلاش­‌ها برای سفر به ماه تا ماموریت­‌های پایونیر ۱۰ و ۱۱ نقش مهمی در تیم تحقیقاتی داشت.

۷- دورترین…برای مدتی

بیش از ۲۵ سال پایونیر ۱۰ دورترین شیء ساختۀ دست انسان بود که رکورد عبور از کمربند سیارکی، مدار مشتری و حتی مدار پلوتو را نیز شکسته بود. ویجر ۱ با سرعتی بیشتر از پایونیر عنوان دورترین فضاپیما را در سال ۱۹۹۸ از آن خود کرد و تا امروز نیز این عنوان را در اختیار دارد.

۸-آخرین تماس

ما در ۱۰ ژانویه ۲۰۰۳ ارتباط خود را با پایونیر ۱۰ از دست دادیم. مهندسان بر این گمان بودند منبع انرژی آن به پایان رسیده و دیگر انتظاری برای برقراری ارتباط وجود ندارد. ما دوباره در سال ۲۰۰۶ برای برقراری ارتباط تلاش کردیم اما شانس با ما یار نبود. آخرین سیگنال از پایونیر ۱۱ در سپتامبر ۱۹۹۵ به دست ما رسید. عمر هر دو ماموریت دو سال تعیین شده بود.

۹-کشتی­‌های کهکشانی

پایونیر ۱۰ و ۱۱ دو فضاپیما از پنج فضاپیمایی بودند که سرعت کافی برای خروج از منظومه­ شمسی و سفر به فضای میان ستاره‌­ای را داشتند. سه فضاپیمای دیگر (ویجر ۱،۲ و افق­‌های نو) هنوز با زمین ارتباط دارند. اکنون دوقلوهای پایونیر خاموش هستند. پایونیر ۱۰ به سوی ستارۀ سرخ دبران (چشم گاو) در حال حرکت است و ۲ میلیون سال دیگر به آن می ­رسد. پایونیر ۱۱ نیز به سمت صورت فلکی عقاب در حال پیشروی است و ۴ میلیون سال دیگر از کنار آن عبور می­ کند.

۱۰-پیام اصلی به کیهان

پایونیر ۱۰ و ۱۱ سال‌ها پیش از رکورد معروف خود، حامل پیام اصلی زمین به کیهان بودند. همانند رکورد ویجر، لوح پایونیر زاییدۀ ذهن کارل سیگن بود که قصد داشت اگر هر تمدن بیگانه‌­ای این فضاپیما را مشاهده کرد، بدانند ساختۀ دست چه کسانی بوده و چطور با آنها ارتباط برقرار کنند. لوح‌­ها موقعیت مکانی ما در کهکشان را نشان می­ دادند و طرحی از یک زن و مرد بر روی آن کشیده شده بود.

ترجمه: رضا کاظمی/ سایت علمی لمپیاد نجوم

منبع: solarsystem.nasa.gov

درباره : نجومی

کود دهی گیاهان,اخبار علمی,خبرهای علمی,طبیعت و محیط زیست

مدیریت کوددهی، یکی از عوامل ضروری جهت موفقیت در کشت و کار گیاهان است. پژوهشگران ایرانی مقدار و روش‌های مختلف به‌کارگیری کود دامی را به‌منظور بهبود شرایط تولید مورد ارزیابی قرار داده‌اند.

به گزارش ایسنا، اگرچه از کودها اغلب برای دستیابی به حداکثر تولید در واحد سطح استفاده می‌شود، اما علاوه بر افزایش تولید، کیفیت محصولات کشاورزی و سلامت محصولات نیز باید مد نظر قرار گیرد. کودهای دامی ازجمله کود گاوی، قادر به افزایش قدرت نگهداری آب توسط خاک، افزایش تنوع میکروبی خاک، بهبود ساختمان فیزیکی خاک و جلوگیری از فرسایش خاک هستند که به همراه تأمین بخشی از مواد غذایی مورد نیاز گیاه، رشد و عملکرد گیاه را بهبود داده و کیفیت و سلامت محصول را افزایش می‌دهند.

 

طبق نتایج بررسی‌های محققان، دام‌های اهلی، ۵۰ تا ۹۵ درصد از نیتروژن، فسفر و پتاسیم موجود در علوفه مصرفی را از طریق فضولات دفع می‌کنند. بنابراین بازچرخش کودها می‌تواند منبع بزرگی از عناصر غذایی برای سیستم‌های کشاورزی فراهم کند.  چنین به‌نظر می‌رسد که استفاده از انواع مواد آلی به‌عنوان کود در خاک زراعی، بتواند علاوه بر  بهبود خلل و فرج و افزایش ظرفیت نگهداری رطوبت در خاک، موجب بهبود تعداد و وزن اندام‌های زیرزمینی گیاهان تحت تأثیر سبک‌تر شدن بافت خاک شود. این کودها همچنین از طریق خنک نگه‌داشتن لایه سطحی خاک در شرایط آب و هوایی گرم و همچنین از طریق گرم کردن لایه سطحی خاک در مناطق سردسیر، عملکرد و محصول گیاهی را افزایش می‌دهند.

 

در همین رابطه، پژوهشی انجام شده است که در آن، اثر روش‌های مختلف کاربرد و سطوح مختلف کود گاوی بر میزان محصول و غلظت برخی عناصر غذایی گیاه دارویی سیر مورد بررسی قرار گرفته است.

 

این آزمایش در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد انجام شد و در آن، مقادیر مختلف آزمایشی از کود گاوی در دو روش مختلف کاربرد، یعنی کاربرد به‌صورت پخش سطحی و کاربرد زیرسطحی به کار گرفته شدند.

 

نتایج بررسی‌ها نشان داد که استفاده زیرسطحی از کود گاوی برای گیاه دارویی سیر، می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی بر میزان محصول این گیاه و بهبود دانه‌های آن مؤثر باشد.

 

در این خصوص، دکتر سیف‌اله فلاح، استاد گروه زراعت دانشگاه شهرکرد و همکارانش به‌عنوان مجریان این پژوهش می‌گویند: «طبق نتایج به‌دست‌آمده، کاربرد زیرسطحی کود گاوی در مزرعه، با تأثیر بیشتر بر محیط اطراف ریشه، عناصر غذایی بیشتری را برای گیاه فراهم می‌کند و درنتیجه با افزایش تقسیم سلولی و طویل شدن سلول‌های گیاهی باعث بهبود رشد گیاه می‌شود».

 

آن‌ها توضیح داده‌اند: «کود گاوی با رهاسازی تدریجی عناصر غذایی مورد نیاز گیاه سیر به‌ویژه نیتروژن طی تجزیه میکروبی توانسته است به‌طور هماهنگ، نیاز غذایی گیاه را برای سنتز رنگدانه‌های فتوسنتزی فراهم کند و منجر به افزایش غلظت کلروفیل در این گیاه شود».

 

رنگیزه های گیاهی که مهم‌ترین آن‌ها، کلروفیل است برای انجام صحیح پدیده حیاتی فتوسنتز در گیاهان و تولید محصول، اهمیت فراوانی دارند.

 

نتیجه مهم دیگری که از این پژوهش حاصل شده است، آن بوده که کاربرد زیرسطحی ۲۷ تن در هکتار کود گاوی، توانسته است محصولی مشابه با پخش سطحی ۵۳ تن از این کود در هکتار حاصل نماید و این نتیجه، به معنی کاهش مصرف کود دامی در روش زیرسطحی است.

 

این یافته‌ها که علاوه بر کمک به کشاورزان در تعیین نوع کود مناسب برای محصولات کشاورزی، روش بهینه پخش چنین کودی در زمین را نیز معرفی می‌کنند، به‌صورت مقاله‌ای علمی پژوهشی در نشریه «مدیریت خاک و تولید پایدار» منتشر شده‌اند.

 

این نشریه در راستای نشر دستاوردهای پژوهشی مربوط به مدیریت خاک و تولید پایدار، توسط معاونت پژوهشی و فناوری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و انجمن علوم خاک ایران به‌صورت فصل‌نامه و سالانه در چهار شماره، منتشر می‌شود.

 

درباره : نجومی
صفحات سایت